اگر این نشانهها بر روی پوست شما ظاهر شوند، ممکن است به دیابت مبتلا شوید
بیماری دیابت زندگی میلیونها ایرانی را تحت تأثیر قرار داده و شمار زیادی از هموطنان نیز از ابتلای خود به این بیماری بیخبر هستند. طبق گزارشهای انجمن اطلاعرسانی دیابت (گابریک)، تعداد مبتلایان به دیابت در کشور بیش از ۷.۵ میلیون نفر برآورد شده است. همچنین آمار این انجمن حاکی از آن است که حدود ۲۵ درصد این افراد از وجود بیماری خود اطلاعی ندارند که بسیار نگرانکننده به نظر میآید.
در کشورهایی مانند ایالات متحده نیز مواردی که هنوز تشخیص داده نشدهاند در حال افزایش است. این بیماری معمولاً به شکل خاموش و تدریجی در حال پیشرفت است و به آسانی نادیده گرفته میشود تا زمانی که عوارض آن به طور واضحتری نمایان شود؛ زیرا علائم اولیه غالباً ممکن است غیرقابل مشاهده باشند. به همین دلیل، افراد معمولاً فرصتی را که مداخلات پیشگیرانه میتوانند تفاوتی بزرگ ایجاد کنند، از دست میدهند.
دیابت همچنین میتواند از طریق تغییرات پوستی نمایان شود. قبل از این که آزمایش خون به تأیید بیماری بپردازد، تغییراتی در بافت، رنگ یا حساسیت پوست میتواند به عنوان نشانههایی از مقاومت به انسولین یا قند خون بالا شناخته شود؛ لذا ضروری است که به این علائم توجه کرده و آنها را جدی بگیرید.
لکههای ساق پا
وجود لکههای کوچک، گرد و قهوهای بر روی ساق پا، که به آنها «درموپاتی دیابتی» اطلاق میشود، در میان افراد دیابتی بسیار شایع است و معمولاً در ابتدا به نظر بیضرر میرسند زیرا شباهت زیادی به لکههای پیری دارند. یک مطالعه مقطعی در سال ۲۰۱۵ که در مجله پوست هند منتشر شد، نشان داد که «درموپاتی دیابتی» بهطور معمول با دیابت مزمن و تغییرات میکروواسکولار گره خورده است. این ضایعات ممکن است در آغاز پوسته پوسته شوند و سپس به فرورفتگیهای کمعمق تبدیل شوند و معمولاً با کنترل مناسب قند خون در طول زمان، به تدریج ناپدید میشوند.
لکههای تیره و مخملی
لکههای تیره و مخملی که به آنها آکانتوزیس نیگریکانس میگویند، به شکل نوارهای مخملی و تأثیرات هایپرپیگمانته (لکههای تیره بر روی پوست) در ناحیه گردن، زیر بغل یا کشاله ران ظاهر میشوند و به عنوان یک نشانگر بالینی برای مقاومت به انسولین شناخته میشوند. یک پژوهش در سال ۲۰۱۹ منتشرشده در مجله پوست هند ارتباط قابل توجهی بین آکانتوز و افزایش انسولین ناشتا یا اختلالات متابولیک را نشان داده است، که این موضوع آن را به عنوان علامتی برای انجام غربالگری پیش دیابت یا دیابت نوع ۲ معرفی میکند. هرچند خود این لکهها خطرناک نیستند، اما افرادی که این علائم را روی پوست خود مشاهده میکنند باید برای ارزیابی متابولیکی و یا اقدامات سبک زندگی لازم جهت مقابله با مقاومت به انسولین اقدام نمایند.
پوست سفت و ضخیم
بیماری اسکلرودرما دیابتیکوروم باعث ضخیم شدن آهسته و سفت شدن بافت قسمت بالای کمر و شانهها میگردد؛ این وضعیت حتی ممکن است در افرادی که دیابت آنها به شیوههای دیگری به کنترل میآید نیز ایجاد شود. یک گزارش موردی که در مجله پزشکی خانواده و مراقبتهای اولیه منتشر شده، این تغییر نادر را در زمینه بیماری متابولیک طولانیمدت ثبت کرده و گزارشی از پوست سفت شده را فراهم میآورد که در طی چند ماه مشاهده میشود و گاهی باعث محدودیت حرکت در شانهها خواهد شد.
زخمها و جراحتهای التیامناپذیر
وجود قند خون بالای مزمن به اعصاب و رگهای خونی آسیب میزند و میتواند به بیحسی و اختلال در گردش خون منجر شود، که این امر ترمیم جراحتهای کوچک را به امری دشوار تبدیل میکند. در سایت نشریه کتابخانه ملی پزشکی آمریکا به طور مفصل توضیح داده شده که چگونه نوروپاتی، بیماری شریانی محیطی و فشار وارده مکرر موجب بروز زخمهای پای دیابتی میگردند. این زخمها میتوانند عمیقتر شوند، دچار عفونت گردند و در موارد حاد نیاز به جراحی پیدا کنند.
برآمدگیهای ناگهانی و خارشدار
خوشههایی از پاپولهای کوچک (برآمدگیهای کوچک و برجسته پوست) با رنگ زرد و حساس به نام زانتومهای فورانی، به عنوان نشانهای مهم برای هیپرتریگلیسیریدمی شدید شناخته میشوند که معمولاً با دیابت کنترل نشده همراه است. یک متا-تحلیل منتشرشده در نشریه «کورئوس» شرح میدهد که این ضایعات در ناحیه باسن، ران یا آرنج پدیدار میشوند و معمولاً پس از کنترل تریگلیسیرید و گلوکز، بهبود مییابند. هیپرتریگلیسیریدمی به معنای افزایش تریگلیسیریدهای خون است که در واقع رایجترین مولکولهای چربی در بیشتر ارگانیسمها به شمار میآیند. سطح بالای این مولکولها، حتی در غیاب هیپرکلسترولمی، با بروز آتروسکلروز ارتباط دارد و زمینهساز بیماریهای قلبی و عروقی میباشد.
پلاکهای زرد رنگ بر روی پلک و زائدههای پوستی
زانتلاسما (پلاکهای زرد بر پلک) و زائدههای پوستی متعدد (آکروکوردون) هر دو به نوعی با اختلالات متابولیکی در ارتباط هستند. بررسیای که در سال ۲۰۲۲ در وبسایت نشریه کتابخانه ملی پزشکی آمریکا منتشر شد، زانتلاسما را با دیسلیپیدمی و افزایش خطر بیماریهای قلبی عروقی مرتبط میداند، در حالی که شیوع زائدههای پوستی با مقاومت به انسولین و سندرم متابولیک همبستگی دارد. اگرچه هیچیک از این ضایعات به تنهایی زیانآور نیستند، اما هر دو به عنوان نشانههای بالینی به شمار میآیند که ضرورت ارزیابی بهتر سطح لیپید، قند خون و ریسک بیماریهای قلبی و عروقی را ایجاب میکند.
به طور کلی تغییرات اولیه پوستی معمولاً توجه کافی را جلب نمیکنند، اما میتوانند اولین نشانههای هشداردهنده دیابت در بدن باشند. توجه و اقدام سریع به این علائم ممکن است منجر به تشخیص زودهنگام، کنترل بهتر و کاهش عوارض طولانیمدت گردد.
