رابطه مصرف زیاد نمک با بروز پوکی استخوان
پوکی استخوان زمانی اتفاق میافتد که فضاهای موجود در ساختار داخلی استخوان به دلیل تخریب سلولی افزایش مییابد؛ این مسئله منجر به تضعیف و شکنندگی استخوانها میشود و حتی ممکن است شکستگیهای ناشی از ضربات کوچک نیز رخ دهند. نکته کلیدی این است که کاهش تراکم استخوان عموماً بهصورت تدریجی و بدون علامت حاکم میشود و بسیاری از افراد تا زمانی که دچار شکستگی نشوند، از وضعیت خود بیخبر هستند.
علیرغم اینکه بخشی از ساختار و استحکام استخوانها به عوامل ژنتیکی مرتبط است، سبکی از زندگی سالم بهویژه در پیشگیری از پوکی استخوان تاثیر بسزایی داشته و نقش اساسی ایفا میکند. عواملی از جمله عدم فعالیت بدنی، تغذیه نامناسب، کمبود ویتامین D، برخی داروهای مصرفی و افزایش مصرف نمک میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را بهطور قابل توجهی افزایش دهند.
در حالی که مصرف لبنیات برای تأمین کلسیم ضروری است، این موضوع بهتنهایی برای پیشگیری از پوکی استخوان کفایت نمیکند و لازم است یک سلسله از عادات سالم را در نظر بگیریم؛ یکی از این عادات مهم، کاهش میزان مصرف نمک است. استفاده زیاد از نمک منجر به افزایش دفع کلسیم از طریق ادرار میشود و در نتیجه، باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال ابتلا به پوکی استخوان گردیده است. بخش زیادی از نمک مرتبط با رژیم غذایی روزانه، بهصورت نمک پنهان موجود در مواد غذایی است؛ بهعبارتی، حتی بدون افزودن مستقیم نمک به غذاها، ممکن است مقدار چشمگیری سدیم مصرف کنیم.
مواد خوراکی که بهطور طبیعی دارای نمک پنهان زیادی هستند شامل گوشتهای فرآوریشده مانند سوسیس، کالباس، همبرگر، انواع ماهی و گوشت نمکسود، خیارشور، پنیرهای محلی، آجیلهای شور و خشکبار بو داده میباشد.
برای کاهش مصرف نمک، میتوانید:
بهجای استفاده از نمک، ادویهها، سبزیجات معطر، سیر و آبلیموی تازه را در غذاهایتان به کار ببرید.
از خوردن غذاهای پرنمک نظیر چیپس، پفک، انواع شوریجات، ماهی دودی، سوسیس و کالباس و نیز کنسروها پرهیز نمایید.
طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت (WHO)، حداکثر میزان مجاز مصرف روزانه نمک برای هر نفر ۵ گرم (تقریباً معادل یک قاشق چایخوری) است؛ با این حال، بررسیها نشان میدهد میزان مصرف نمک در ایران تقریباً دو برابر مقدار توصیهشده جهانی میباشد. این وضعیت نهتنها خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش میدهد، بلکه به بالا رفتن فشار خون و بروز بیماریهای قلبی و عروقی نیز دامن میزند.
چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
سالمندان بهدلیل کاهش طبیعی تراکم استخوانها در مراحل مختلف سنی.
زنان یائسه بهخاطر کاهش میزان هورمون استروژن که نقش کلیدی در حفظ استحکام استخوان ایفا میکند.
افرادی که مصرف نمک بالایی دارند و معمولاً با سطح پایینتری از کلسیم در استخوانهای خود مواجه هستند.
دختران نوجوان و جوانانی که خوردن نمک در آنان با دفع زیاد کلسیم و کاهش توده استخوانی در سالهای آینده ارتباط مستقیم دارد.
بنابراین، رعایت یک رژیم غذایی کمنمک از سنین نوجوانی اثر مهمی در حفظ سلامت استخوانها و جلوگیری از پوکی استخوان در سالهای معاصر خواهد داشت.
