اخطار درخصوص موج سالمندی

دکتر سیدرضا رئیس کرمی روز چهارشنبه در نشست خبری به‌مناسبت هفته سلامت سالمندان (از ۸ تا ۱۴ مهر) اظهار داشت: برای نخستین بار در سال گذشته، تعداد تولدهای کشور به پایین‌تر از یک میلیون نفر رسید و استان‌هایی نظیر گیلان با کاهش منفی در جمعیت مواجه گردیده‌اند.

وی افزود: در حال حاضر سالمندان تقریباً ۱۲ تا ۱۳ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی می‌شود این نسبت تا سال ۱۴۳۰ به ۲۶ درصد برسد.

پیامدهای سالمندی؛ چالشی برای نظام سلامت و ساختار خانواده

رئیس‌کرمی با اشاره به عواقب این تغییرات جمعیتی، از افزایش شیوع بیماری‌های مزمن شامل دیابت، فشار خون و سکته‌های مغزی خبر داد و گفت: «نیاز به تخت‌های آی‌سی‌یو و مراقبت‌های ویژه به‌طرز چشمگیری افزایش خواهد یافت.» وی همچنین هشدار داد که کاستی در ابعاد خانوادگی و تغییر در ساختار خانواده می‌تواند به انزوا و تنهایی سالمندان بیانجامد و نیاز به مراکز نگهداری را افزایش دهد.

زیرساخت‌های ناکافی؛ عدم آمادگی شهرها

وی با تأکید بر کمبود آمادگی زیرساخت‌های شهری و خدمات عمومی برای جمعیت سالمند، خواستار توجه ملی برای تجهیز نظام‌های سلامت، حمل‌ونقل و خدمات اجتماعی شد و گفت: «اگر برای این موج سالمندانی که در حال شکل‌گیری است آماده نشویم، به زودی با بحران‌های جدی روبرو خواهیم شد.»

ورود به فهرست کشورهای پیر با چالش‌های چندگانه

علیرضا نمازی مدیر گروه طب سالمندان دانشگاه علوم پزشکی تهران با ابراز نگرانی از رشد سریع جمعیت سالمند در کشور، اعلام کرد که ایران در آستانه پیوستن به جمع کشورهای پیر قرار دارد و این فرایند چالش‌های فراوانی در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، درمانی و زیرساخت‌ها به وجود خواهد آورد.

ایران در آستانه سالمندی جمعیتی

وی به تعریف سازمان جهانی بهداشت اشاره کرد و گفت: اگر بیش از ۸ درصد از جمعیت یک کشور بالای ۶۵ سال باشد، آن کشور به‌عنوان یک کشور پیر شناخته می‌شود. ایران اکنون در آستانه رسیدن به این مرز است.

وی ادامه داد: پیشرفت‌های علمی در عرصه بهداشت، تشخیص سریع‌تر بیماری‌ها، بهبود شیوه‌های زندگی و افزایش امید به زندگی، منجر به افزایش طول عمر و نسبت سالمندان در جامعه گشته است.

سونامی سالمندی؛ پدیده‌ای نگران‌کننده و ناگهانی

نمازی با مقایسه روند سالمندی در ایران با کشورهای توسعه‌یافته نظیر ژاپن و کشورهای اروپایی هشدار داد: در حالی که این کشورها برای سالمندی طی چندین دهه برنامه‌ریزی کرده‌اند، ایران با رشد سریع و شدید جمعیت سالمند مواجه است. این روند به‌صورت سونامی در حال شکل‌گیری است و زمان کافی برای آماده‌سازی زیرساخت‌ها در اختیار نیست.

چهار چالش اساسی سالمندی در ایران

مدیر گروه طب سالمندان دانشگاه علوم پزشکی تهران، چالش‌های ناشی از سالمندی را در چهار حوزه کلیدی دسته‌بندی کرد:

اقتصادی و مالی: کاهش نیروی کار تولیدکننده، افت درآمد ملی و فشار بر صندوق‌های بازنشستگی. وی خاطرنشان کرد: «برای پایداری یک صندوق بازنشستگی باید به ازای هر مستمری‌بگیر، ۸ تا ۱۲ نفر بیمه‌شده فعال وجود داشته باشند؛ اما این توازن در حال از بین رفتن است.

بهداشت و درمان: افزایش نیاز به تخت‌های بیمارستانی، خدمات درمانی خانگی و مراقبت‌های انتهایی. نمازی تأکید کرد: «آموزش مراقبان حرفه‌ای و خانواده‌ها به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

فرهنگی و اجتماعی: تنهایی و انزوا در میان سالمندان، تغییر در ساختار خانواده‌ها و کاهش تعداد فرزندان، فشار مضاعفی بر نسل میانسال ایجاد می‌کند که باید هم‌زمان به والدین سالمند و فرزندان جوان خود رسیدگی نماید.

زیرساختی: نامناسب بودن فضاهای شهری و ساختمان‌ها برای سالمندان. وی اذعان داشت: «نیازمند پیاده‌روهای امن، آسانسور، رمپ و نورپردازی کافی در مکان‌های عمومی و خصوصی هستیم تا تحرک و ایمنی این عزیزان را تأمین کنیم.

سالمندان؛ گنجینه‌های دانش و تجربه

نمازی با تأکید بر ارزش اجتماعی سالمندان بیان کرد: «سالمندان ما گنجینه‌های دانش و تجربه‌اند و هر آنچه داریم، مدیون زحمات آنان هستیم. باید از طریق برنامه‌ریزی اصولی، اخلاقی و انسانی بهترین شرایط زندگی و دسترسی به خدمات را برای این بزرگان مهیا کنیم و از تجربیات گرانبهایشان بهره‌برداری نماییم.