سالانه ۵۰ تن مجوز واردات تریاک صادر میشود/ برای تأمین تریاک مورد نیاز وزارت بهداشت به ۸۰ هزار هکتار زمین نیاز است اگر در هر هکتار ۲۵ کیلوگرم تریاک تولید شود
کاهش کشفیات و خلوص تریاک که برای تولید دارو از سوی وزارت بهداشت لازم است، مسئولان را به سوی گزینه «کشت کنترلشده و بدون نشت» در داخل کشور سوق داده است. اما با این حال، در بعضی استانها، کشاورزان و سودجویان همچنان به کشت غیرقانونی مواد مخدر ادامه میدهند.
طبق گزارش خبرآنلاین، مسئولان مختلف در ماههای اخیر اعلام کردهاند که به دلیل کاهش کشفیات تریاک و همچنین کاهش قابل توجه خلوص این ماده، کشت کنترلشده به عنوان یک راهکار در نظر گرفته شده است.
ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور، گفته است که بر اساس گزارشهای رسمی، کشفیات پلیس مبارزه با مواد مخدر و وزارت اطلاعات سال گذشته نشان میدهد که میزان کشفیات تریاک به حدود یکچهارم سالهای گذشته کاهش یافته و در عوض، کشفیات مواد مخدر صنعتی، به ویژه روانگردانهایی مانند شیشه، به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
او درباره پیامدهای این تغییر در الگوی عرضه مواد اشاره کرد که تریاک یکی از مواد اولیه در تولید برخی داروهای حیاتی است و کاهش منابع آن میتواند تأثیرات منفی بر عملکرد شرکتهای دارویی داشته باشد. همچنین خلوص مواد نیز به شدت کاهش پیدا کرده و موادی که در بازارهای غیرقانونی توزیع میشوند، غالباً حاوی ترکیبات آلوده و خطرناک هستند.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر همچنین بیان کرد که در هفت تا هشت سال اخیر، خلوص مواد مخدر به طرز قابل توجهی افت کرده است و گفت: بر اساس گزارشهای رسمی، خلوص مواد از ۲۶ درصد به مقادیر بسیار پایینتری کاهش یافته است که این موضوع تهدیدی جدی برای سلامت عمومی کشور محسوب میشود.
وی همچنین اضافه کرد که “مجوز واردات تریاک ما سالانه ۵۰ تن است. اگر فرض کنیم ۱۵۰ تن کشفیات داشته باشیم، در مجموع به ۲۰۰ تن تریاک خواهیم رسید.” او همچنین بیان داشت که وزارت بهداشت برای تأمین نیازهای دارویی بیمارستانها و اتاقهای عمل در هر سال به حدود یکهزار تن ماده مخدر تریاک احتیاج دارد، بهطوریکه در بعضی سالها نیاز این وزارتخانه به ۸۰۰ تن، در برخی موارد ۹۰۰ تن و در سالهای دیگر ۷۰۰ تن بوده است. اگر امسال تنها ۲۰۰ تن از طریق کشفیات و واردات تهیه شود، بقیه این مواد را برای تولید دارو چه باید کرد؟
ذوالفقاری افزود: نکته دیگری که باید به آن پرداخت، نیاز به ماده مخدر برای کلینیکها و مراکز درمان اعتیاد است؛ در واقع باید به طور مؤثری این موضوع را مدیریت کنیم تا فرایند درمان به درستی انجام شود.
اظهارات دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر بر لزوم اتخاذ تدابیر فوری در زمینه کشت کنترلشده در داخل کشور یا تصویب مجوز واردات بیشتر مواد مخدر برای مصارف درمانی و دارویی، همزمان با بیان رضا سپهوند، نماینده لرستان در مجلس، در ماه اردیبهشت، صورت میگیرد که اظهار کرده بود وزارت بهداشت سالانه به ۶۰۰ تن تریاک برای تولیدات دارویی خود احتیاج دارد.
وی در خصوص ضرورت کشت کنترلشده مخدر در کشور اشاره کرد که “اگر در هر هکتار، ۲۵ کیلو تریاک برداشت شود، برای تأمین نیاز وزارت بهداشت به ۸۰ هزار هکتار زمین احتیاج داریم”. او تأکید کرد که باید از این فرصت بهرهبرداری کنید و اجازه ندهید که بهجای آن، هزینههای گزافی برای به دست آوردن تریاک ناخالصی که از افغانستان وارد میشود، صرف شود.
آقای سپهوند در اعلام سطح اراضی مورد نیاز برای تولید این مقدار از تریاک دچار اشتباه شد و عدد ۸۰ هزار هکتار را ارائه داد، در حالی که برای تولید ۶۰۰ تن تریاک، با در نظر گرفتن عدد برداشت ۲۵ کیلو در هر هکتار، به ۲۴ هزار هکتار اراضی کشاورزی نیاز است، نه ۸۰ هزار هکتار.
اما نکته قابل تأمل در این زمینه آمار کشت محصولات ممنوعه در استان لرستان است.
در شرایطی که کشت این نوع گیاهان به یکی از معضلات اصلی در لرستان و سایر استانها تبدیل شده است، تبلیغات آنلاین درباره کشت برخی محصولات مخدر به سرعت گسترش یافته است (از معرفی بذرهای مناسب برای جغرافیای استان تا آموزش کشت و حتی تبلیغ محصول نهایی و دعوت از نیروی کار) به نقطهای رسیده که بسیاری از مردم گمان میکنند کشت این گیاهان آزاد است و هیچ نظارتی بر آن وجود ندارد.
همزمان با نگرانی از افزایش اعتیاد در میان دانشآموزان، به کارگیری جوانان در مزارع کشت محصولات ممنوعه نیز معضلی جدید است که برای مسئولان لرستان به چالش جدی تبدیل شده و نیازمند تدابیر سریع است.
با این حال، مسئولان مبارزه با مواد مخدر استان لرستان با بهکارگیری تکنولوژی نظارتی مانند پهپاد، تاکنون ۱۵ هزار هکتار از اراضی زیر کشت گیاهان ممنوعه در این استان را از بین بردهاند و این روند همچنان ادامه دارد.
اگر نیاز وزارت بهداشت به تریاک برای تولید دارو را بین اعداد ۶۰۰ تن اعلامی سپهوند و ۱۰۰۰ تن ارائه شده توسط دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در نظر بگیریم، به مقداری حدود ۸۰۰ تن خواهیم رسید و برای تولید این میزان تریاک، با فرض صحت عدد ۲۵ کیلو در هر هکتار، به ۳۲ هزار هکتار زمین کشاورزی نیاز خواهد بود.
نگاه تازه به آمار امحای مزارع کشت محصولات ممنوعه، که عمدتاً شامل خشخاش میشود، در استان لرستان نشان میدهد که فقط در این استان، حدود ۴۸ درصد از تریاک مورد نیاز وزارت بهداشت تحت کشت بوده که طبق گزارش مسئولان، از بین رفته است.
گرچه ممکن است برخی از ۱۵ هزار هکتاری که تحت امحا قرار گرفتهاند، مربوط به کشت خشخاش نباشد، اما به طور قطع بررسی اراضی زیر کشت خشخاش در دیگر استانها، هم این آمار را به واقعیت نزدیکتر میکند و هم حتی ممکن است درصد آن را بالاتر از ۵۰ درصد برساند.
به هر حال، چه این اراضی به نتیجه برسند و چه به سرنوشت امحا دچار شوند، این وضعیت نشاندهنده تأکیدات مداوم مقامات ذیربط است مبنی بر اینکه اگر کشت موادی از جمله خشخاش هم تصویب شود، به هیچ وجه بدون کنترل و نشت نخواهد بود.
۲۲۳۲۱۷
