هشدار در خصوص تجاوز به آرامگاه ایلخانی

حسین ترحمی بیان کرد: مومن‌آباد، یک روستای تاریخی با جایگاهی ویژه است که تنها پنج کیلومتر با شهر سمنان فاصله دارد. این روستای قدیمی به خاطر وجود معادن فراوان و کارخانه‌های تولید گچ، به عنوان پایتخت گچ ایران شناخته می‌شود. همچنین، مومن‌آباد دارای بافت تاریخی ارزشمندی است و در آن، زیارتگاهی به نام «شیخ مزدقان» قرار دارد. پرویز اذکایی در کتاب همدان‌نامه و عبدالرفیع حقیقت در تاریخ سمنان به این مجموعه تاریخی اشاره کرده‌اند. شیخ مزدقان، استادی از میر سیدعلی همدانی بود که عارف، شاعر و هنرمندی از قرن هشتم هجری به شمار می‌رود و میراثش به همراه چند شخصیت برجسته دیگر ایرانی و سمنانی، شیعه، اسلام و هنر ایرانی را به منطقه جامو و کشمیر منتقل کرده و در آنجا جاویدان ساخت.

وی خاطرنشان کرد: بزرگ‌ترین خطری که امروز این مجموعه تاریخی را تهدید می‌کند، عدم روشن بودن حریم آن است. در روزهای اخیر، در مجاورت این سازه و حریم آن، اقدام به ایجاد جاده‌ای به شکل سنگ‌فرش با لودر کرده‌اند که حتی بخشی از ساختمان نزدیک به آن نیز مورد تخریب قرار گرفته است. واکنش نهاد میراث فرهنگی در این رابطه هنوز نامشخص است. این سؤال جدی مطرح می‌شود که با توجه به تعیین‌نشده بودن حریم این بنا، چگونه میراث استان اجازه انجام فعالیت‌های عمرانی در نزدیکی آن را داده است؟

این فعال حوزه میراث فرهنگی افزود: در حالی که در سال‌های اخیر هیچ کمیته فنی برای مرمت و ثبت این مجموعه در میراث استان سمنان تشکیل نشده و با وجود رشته کارشناسی مرمت بنا در دانشگاه سمنان، هنوز هیچ‌یک از اعضای هیأت علمی این رشته در این امور دخالت نداشته‌اند. هم‌چنین به نظر می‌رسد در کنار این مجموعه، برنامه‌هایی برای ساخت و ساز وجود دارد که می‌تواند به منظر فرهنگی مجموعه تاریخی شیخ مزدقان و همچنین به بطن فرهنگی روستای مومن‌آباد آسیب‌های جدی برساند. این در حالی است که این مجموعه و روستای تاریخی مومن‌آباد به‌عنوان یک نقطه عبوری اصلی در مسیر سمنان ـ فیروزکوه قرار دارد و به‌عنوان کریدوری شمال به جنوب شناسایی شده‌اند.

ترحمی بر اهمیت حفاظت از این مجموعه تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: ضروری است وزارت میراث فرهنگی هرچه زودتر حریم شیخ مزدقان را مشخص نماید. همچنین برج تاریخی و حصار روستا هنوز در فهرست ثبت قرار نگرفته‌اند که این موضوع نیز تهدیدی مضاعف برای آینده این میراث گرانبها به شمار می‌رود.

آرامگاه شیخ محمود مزدقانی که متعلق به دوره ایلخانی است در روستای مومن‌آباد واقع در شهرستان سرخه قرار دارد و به شماره ۱۳۱۸ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است.