کاهش مدت زمان ممنوعیتهای اهدا خون/ این ۲ استان پیشرو در اهدای خونهای نادر هستند
طبق اعلام خبرآنلاین، دکتر مصطفی جمالی، که در مقام مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران فعالیت میکند، در نشستی خبری به مناسبت روز جهانی اهداکنندگان خون (۲۴ خرداد) با تأکید بر موقعیت مرجع ایران در این زمینه در منطقه، بیان کرد: با توجه به جایگاه برجسته سازمان انتقال خون در محدوده مدیترانه شرقی، به ارائه گزارشاتی درباره برگزاری برنامههای قدردانی از اهداکنندگان پرداخته میشود.
همشهری در این گزارش اشاره کرد که جمالی در خصوص جدیدترین آمار اهدای خون در کشور گفت: در دو ماه ابتدایی امسال، ۴۵۶هزار و ۹۲۰ واحد خون اهدا شده است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۵.۰۴ درصد رشد نشان میدهد. همچنین سهم زنان از اهدای خون ۵.۶۴ درصد است که با نسبت به سال گذشته ۱.۲۷ درصد افزایش داشته و از مرز ۵ درصد عبور کرده است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران افزود که در حال حاضر ذخایر خونی به ۱۰.۵ روز رسیده و تهران نیز ۱۶٫۸ روز ذخیره خون دارد که وضعیت مطلوبی به شمار میآید.
جمالی همچنین تأکید داشت که این وضعیت به دلیل حادثه هرمزگان و بندر رجایی، که یکی از واقعههای تلخ کشور به شمار میرود، شکل گرفته است؛ اما از سوی دیگر نشاندهنده این است که مردم در زمان بحران به یاری یکدیگر میشتابند و این واقعیت سرمایهای بزرگ برای کشور محسوب میشود. در این میان، نسل زد نشان دادهاند که توجه فراوانی به این مسأله دارند و بارها در صفهای طولانی ایستادهاند، به طوری که در بندرعباس میانگین خونگیری روزانه ۲۰۰ تا ۲۵۰ واحد بود و در آن چند روز به ۹۰۰ واحد رسید. جوانان سرمایه بزرگی محسوب میشوند و لازم است که از آنها بیشتر حمایت کنیم.
جمالی همچنین رنج سنی اهداکنندگان را بین ۳۰ تا ۴۵ سال ذکر کرد و از کمبود مشارکت جوانان و زنان در این حوزه گلایه داشت.
۲ استان پیشتاز در خونهای نادر
وی در ادامه به استانهای خوزستان و سیستان و بلوچستان اشاره کرد که بیشترین تعداد خونهای نادر در کشور را دارند و گفت: در حال حاضر ذخایر این نوع خون به ۳۷۴ واحد رسیده است. در هنگام مراجعه افراد برای اهدای خون، گروههای خونی آنها شناسایی میشود و اگر فردی دارای گروه خونی نادر باشد، بستگان نزدیک آنها نیز آزمایش میشوند که این امر به افزایش ذخایر خونهای نادر کمک میکند.
وی افزود که سال گذشته ۲.۸۳۰ میلیون نفر به مراکز اهدای خون مراجعه کرده و ۲.۳۶۰ میلیون اهدا موفق به ثبت رسید. توزیع خون و فرآوردهها نیز به نزدیک ۴ میلیون واحد رسیده است و حدود ۸۳۰ نفر نیز برای واحدهای تکثیر خون که به پلاسما یا گلبولهای قرمز فشرده معروف است، مراجعه داشتند.
کاهش زمان ممنوعیتهای اهدای خون
جمالی در خصوص شیوههای نوین برای افزایش ایمنی خونها به صحبت پرداخت و اعلام کرد: طی دو سال گذشته، آزمایش غربالگری مولکولی (نت) در سازمان انتقال خون به انجام رسیده که قادر است ویروسهایی نظیر HIV را در کمتر از ۱۰ روز پس از ورود به بدن شناسایی کند. بیش از ۲ میلیون اهداکننده در سال گذشته مورد آزمایش نت قرار گرفتند که این امر منجر به شناسایی ۵ مورد HIV و بیش از ۲۵۰ مورد ابتلا به هپاتیت شد. همچنین از یک سال پیش، غربالگری آنتی بادی آغاز شده که دستاوردی مهم به شمار میآید، چرا که برخی افراد دارای آنتی بادیهای بالا در خون خود هستند و در صورت تزریق خون آنها به افراد مانند کودک یا نوزاد، ممکن است آسیبهای جدی ایجاد کند.
جمالی افزود که این رویکردهای نوین به ما این امکان را داده تا زمان ممنوعیت اهدا برای افرادی که خالکوبی، اندوسکوپی، کولنسکوپی و حجامت انجام دادهاند، از یک سال به ۶ ماه و در آینده نزدیک به ۴ ماه کاهش یابد.
وی همچنین به اهمیت امنیت پلاسما تأکید کرد و گفت: آزمایش نت میتواند امنیت این فرآورده را تضمین کند. چرا که پلاسما میتواند مورد استفادههای پزشکی قرار گیرد و سلامت آن برای سازمان انتقال خون بسیار حیاتی است.
مسأله خونرسانی رایگان به جراحیهای زیبایی غیرضروری
جمالی در پاسخ به سوالی در مورد اینکه چرا خون رایگان برای جراحیهای زیبایی غیرضروری فراهم میشود، بیان کرد: بر اساس اساسنامه سازمان، ما مجاز نیستیم برای خون کامل (خونی که هیچ فرآوردهای از آن جدا نشده) هزینهای دریافت کنیم. اما در مورد گلبول قرمز، میتوانیم هزینههای فرآوری را بدون سود دریافت کنیم، با این حال ما هیچگاه این کار را نکردهایم و بیماران هیچ هزینهای را در این زمینه پرداخت نمیکنند. تعرفه فرآوری گلبول قرمز به صورت ۴۴۰ هزار تومان که مبلغ کمی است، از سوی بیمه پرداخت میشود، در حالی که در سطح جهانی این هزینه به ۲۰۰ دلار میرسد.
به گفته وی، در ماه اسفند معمولاً آمار اهدای خون کاهش مییابد و همچنین ماه رمضان نیز در سالهای اخیر به ایام پایانی سال خواهد رسید. سال گذشته نیز با سرما مواجه بودیم و در سه سال اخیر نیز در این مدت، تأمین خون با سختیهایی روبرو شده است. نکتۀ مهم این است که در این مقطع، تعداد جراحیهای زیبایی نیز افزایش مییابد که این امر برای ما چالشهایی به دنبال دارد. ما موظف به تأمین خون مورد نیاز بیمارستانها هستیم، اما معاونت درمان میتواند نظارت و مدیریت مناسبی در این مورد ارائه دهد.
۲ درصد جمعیت کشور بار کل را به دوش میکشند
وی اهداکنندگان خون را افرادی ارزشمند برای کشور تلقی کرده و بیان کرد: تنها ۲ درصد از جمعیت کشور در فرآیند اهدای خون مشارکت دارند و این گروه بار ۹۰ میلیونی کشور را به دوش میکشند. اگر بتوانیم فقط یک درصد از میزان اهداکنندگان خون را افزایش دهیم، این موضوع میتواند مشکل کل کشور را حل کند. این افراد به عنوان سرداران گمنام سلامت در کشور شناخته میشوند و همین تعداد کم باعث شده تا سازمان انتقال خون ایران در سطح جهانی از بهترینها محسوب شود. در حالی که کشورهای حاشیه خلیج فارس به اهداکنندگان خود پول میدهند و اکثر آنها نیز خارجی از جمله تایلندیها و هندیها هستند.
افزایش مشارکت زنان مستلزم زمان است
جمالی در مورد تلاشهای سازمان برای تشویق زنان به اهدای خون نیز توضیحاتی ارائه نمود و گفت: تفاهمنامههایی در این خصوص به امضا رسیده که در بلندمدت اثرگذار خواهند بود. همچنین اقداماتی همچون راهاندازی پایگاههای موقت نزدیک به مناطق زندگی این افراد صورت گرفته که این تلاشها باعث افزایش مشارکت زنان از زیر ۵ درصد به بالای ۲۶ درصد شده است. این واقعیت نشان داد که دسترسی آسان باعث تسهیل در اهدای خون میان بانوان میشود.
وی همچنین به ضرورت ارتقاء زیرساختها برای کاهش زمان انتظار اهداکنندگان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر سازمان انتقال خون ۲۰۰ مرکز دارد که برخی روزها شلوغ و برخی اوقات خلوت هستند. در فصلهای زمستان و ماه رمضان، تعداد مراجعین کاهش مییابد و تختها خالی میماند، اما در دو ماه ابتدایی سال، مراجعات افزایش مییابد و در برخی مناسبتها نتوانستهایم به درخواستها پاسخ دهیم؛ در حالی که چنین وضعیتی در هیچیک از ممالک دنیا وجود ندارد.
