مدفوع نوزادان چگونه باید شکل گیرد؟/ غذاهایی مؤثر در بهبود یبوست در کودکان

فاخره بهبهانی: دکتر الهام پارسا، پزشک متخصص در حوزه طب سنتی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در گفتگو با خبر آنلاین بیان می‌کند که یبوست یکی از معضلات رایج در دوران کودکی است و دومین عامل اصلی مراجعه به متخصصان اطفال به شمار می‌رود. در مرحله‌ای قبل از بلوغ و در دوران مدرسه، boys سه برابر girls به این مشکل مبتلا می‌شوند، اما در سن بالاتر، آمار نشان می‌دهد که یبوست در زنان نسبت به مردان سه برابر بیشتر است.

بعضی از آمار نشان می‌دهند که ۹۵ درصد یبوست‌های کودکان به صورت عملکردی و بدون علت خاصی رخ می‌دهند. از جمله عوامل مؤثر در بروز یا تشدید یبوست می‌توان به عدم فعالیت بدنی، رژیم غذایی ناقص از نظر فیبر، افسردگی، انواع خاصی از حالات روحی و مصرف برخی داروها اشاره کرد.

مشخصات مدفوع سالم

مشکل در دفع مدفوع می‌تواند موجب ایجاد بی‌قراری و از بین رفتن آرامش در نوزادان و کودکان شود. به‌صورت ساده، یبوست به معنای دفع مدفوع سفت و دشوار است. در طب سنتی، مدفوع سالم باید دارای ویژگی‌هایی باشد؛ شامل قوام خمیری و عسلی، خروج آسان، یکپارچه و بدون ایجاد سوزش برای مقعد، رنگ زرد یا قهوه‌ای روشن، عدم بوی نامطبوع و عدم خروج گاز بیش از حد در زمان دفع. همچنین، فرد باید احساس سبکی بعد از دفع داشته باشد و درد در حین اجابت مزاج احساس نکند. اگر فرد بیش از یک بار در روز اقدام به دفع نکند و این عمل همراه با سختی و ناراحتی باشد، نیاز به درمان یبوست وجود دارد.

زمان‌های شایع بروز یبوست در دوران کودکی

کودکان اغلب در مراحل مختلف زندگی خود در معرض یبوست قرار می‌گیرند، به ویژه در زمان‌هایی چون آغاز تغذیه کمکی، ورود به مهدکودک، زمان جدایی از شیر مادر و در دوران مدرسه. این دوره‌ها به‌طور معمول کوتاه‌مدت هستند و معمولاً با درمان‌های ساده قابل کنترلند. برای کمک به کودکان در این شرایط، لازم است آنها از سرما دور نگه داشته شوند و از گرمای شدید که منجر به تبخیر مایعات بدن می‌شود، دور باشند. برای کودکانی که فقط از شیر مادر تغذیه می‌کنند، مادر باید اقدام به مصرف سوپ‌هایی که حاوی چغندر، اسفناج و آلو هستند، نماید. در سنین بالاتر، غذاهای کودک باید به‌دقت زیر نظر باشند و مقادیر مناسبی از آب، مایعات و فیبر را شامل شوند. همچنین فعالیت بدنی متوسط برای کودکان الزامی است، در حالی که تحرک زیاد و تعریق بیش از حد می‌تواند به خشکی و کاهش آب بدن منجر شود و این امر به نوبه خود ممکن است منجر به یبوست گردد. خواب مناسب و کافی برای کودکان نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. حمام طولانی و تعریق زیاد نیز ممکن است بر روی مایعات بدنی تاثیر منفی داشته و سبب یبوست شود. شادی و عدم استرس در هنگام دفع مدفوع نیز از نکات مهمی است که باید مدنظر قرار گیرد.

موادغذایی مؤثر در درمان یبوست کودکان

موادغذایی نظیر آلو، آب هندوانه (بخصوص همراه با شکر)، آب خیار، آب کدو و آب میوه‌ها بدون تکه‌های میوه، انجیر، گلقند، روغن زیتون، آبگوشت چرب، خاکشی، خرما، گردو، مویز، ترنجبین و سبزیجات ملین مانند اسفناج و چغندر در تهیه سوپ کودک توصیه می‌شود. همچنین می‌توان سوپی با ترکیب برنج و سبزیجاتی چون جعفری، گشنیز، شمبلیله، تره، زردچوبه، آبغوره، آلو بخارا، بال مرغ و روغن زیتون (بدون نمک) تهیه کرده و به عنوان غذایی مؤثر در درمان یبوست به کودک ارائه داد.

ماساژ شکم کودک با روغن‌های گیاهی

در حالی که بیشتر کودکان معمولاً نسبت به مواد خوراکی مقاومت می‌کنند، اما ماساژ شکم آن‌ها معمولاً برایشان لذت‌بخش است. می‌توانید شکم کودک را با استفاده از روغن زیتون، روغن کرچک یا روغن مصطکی در جهت عقربه‌های ساعت به مدت ۲۰ دقیقه ماساژ دهید. همچنین استفاده از لعاب ختمی و کتیرا در این راستا نیز می‌تواند سودمند باشد. می‌توان مغز گیاه فلوس را در گلاب حل کرده و بر روی شکم کودک قرار داد. ضروری است که همیشه شکم و پهلوهای کودک را گرم نگه داریم و در صورت طولانی شدن یبوست و بروز علائم آن، ضروری است که حتماً به پزشک مراجعه کنیم.

۴۷۲۳۲