ایجاد یک مجتمع عظیم صنعتی برای تولید سیلیکای مخصوص لاستیک در شمال کشور

فناوران به عنوان یکی از مجتمع‌های فناوری، با تولید نانوسیلیس در سه نوع مختلف صنعتی، رنگی و کشاورزی، گامی مؤثر در تولید نانو مواد با کاربردهای وسیع و کاهش وابستگی به واردات برداشته است. هم‌اکنون، این مجموعه در حال برنامه‌ریزی برای تأسیس یک کارخانه بزرگ تولید سیلیکای ویژه لاستیک در نواحی شمال کشور است.

فخاری، مدیرعامل این مجتمع، توضیح داد: “نحوه فعالیت این واحد به گونه‌ای طراحی شده که هر یک از محصولات، پس از رسیدن به مراحل پیشرفته فناوری و گذر از دوره‌های تحقیق و Development، تحت یک ساختار حقوقی مستقل وارد بازار می‌شوند. به عبارت دیگر، هر ایده موفق، مراحل خود را تا تأسیس یک شرکت یا کارخانه جدا ادامه می‌دهد. در این فرآیند، جذب سرمایه‌گذار انجام شده و واحدهای تولیدی مستقل راه‌اندازی می‌شود.”

او افزود: “این مجموعه تاکنون موفق به تأسیس ۶ کارخانه شده است و در حال حاضر، سه شرکت مستقل وابسته به این گروه تحت عنوان شرکت‌های دانش‌بنیان در زمینه تولید نانومواد فعال هستند. این شرکت‌ها در سه گرید مختلف کشاورزی، صنعتی و رنگ به تولید محصولات نانو می‌پردازند. همچنین، این گروه در حال توسعه یک محصول نوین به نام «نانوپیگمنت‌های پایه اکسید آهن» است که می‌تواند در صنایع رنگ، پوشش و مستربچ‌ها کاربردهای زیادی داشته باشد.”

به گفته او، یکی از محصولات کلیدی و با اهمیت این مجموعه، «نانوسیلیس» یا همان نانوپودر دی‌اکسید سیلیکون است که در سطح جهانی به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین نانوپودرها شناخته می‌شود. ویژگی برجسته این نانوسیلیس این است که با ایجاد تغییرات اندک در ساختار و خواص آن، می‌توان به کاربردهای متنوع و تخصصی دست یافت.

فخاری اظهار داشت: “در صنعت بتن، به کارگیری نانوسیلیس سبب تولید بتن‌هایی با میزان مقاومت مکانیکی بسیار بالا می‌شود و این ماده به عنوان یک افزودنی قوی در بهبود خصوصیات بتن در شرایط سخت محیطی، به ویژه در زیرساخت‌های شهری و عمرانی، نقش کلیدی ایفا می‌کند.” او همچنین اشاره کرد که “در صنعت رنگ، نانوسیلیس به عنوان یک افزودنی رئولوژیک مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده با بهبود خصوصیات فیزیکی رنگ مانند افزایش مقاومت در برابر رطوبت، خراش و خوردگی، به بهبود کیفیت و طول عمر رنگ‌های صنعتی کمک می‌نماید. در رنگ‌های ترافیکی که نیاز به مقاومت سایشی بالا دارند و در برابر شرایط جوی سخت باید دوام بیاورند، نانوسیلیس نیز کاربرد ویژه‌ای دارد.”

مدیرعامل این گروه صنعتی، کاربردهای نانوسیلیس را محدود به صنایع ساختمانی و رنگ ندانسته و افزود: “در زمینه کشاورزی، این ماده تأثیر زیادی در بهبود پایداری و کارایی کودها و ترکیبات شیمیایی دارد. در نواحی مرطوب یا شرجی، یکی از چالش‌های متداول، کلوخه شدن و از دست رفتن روانی کودها هنگام نگهداری و حمل و نقل است. نانوسیلیکا با ویژگی ضدکلوخه شدن، اطمینان حاصل می‌کند که حتی در شرایط با رطوبت بالا، کودها قابلیت استفاده خود را حفظ کرده و بهره‌وری کشاورزان افزایش یابد.”

فخاری تأکید کرد: “در صنعت لاستیک، استفاده از سیلیکا، به ویژه در گرید گرانولی آن به طور گسترده‌ای رایج است. این ماده به عنوان یک پرکننده مؤثر در افزایش ویژگی‌ها و دوام لاستیک به کار می‌رود. با وجود مصرف زیاد، سیلیکای گرانولی در ایران به طور کامل وارداتی بوده است. اما مجتمع ما با هدف بومی‌سازی دانش فنی تولید این ماده، پروژه‌ای صنعتی را آغاز کرده است که هم‌اکنون به مرحله بلوغ فنی رسیده و تمامی جزئیات پیچیده فرآیند تولید آن به طور کامل مهندسی و بومی سازی شده است.”

طبق اطلاعات ارائه شده از سوی ستاد نانو، این گروه با همکاری بخش خصوصی در حال راه اندازی یک کارخانه بزرگ تولید سیلیکای گرید لاستیک در شمال کشور است. این مجموعه با هدف تأمین کامل نیاز داخلی کشور و به دلیل عدم وجود نمونه مشابه در منطقه، قصد دارد به پایگاهی برای تأمین نیاز بازار خاورمیانه تبدیل شود. چنین طرحی نه تنها در راستای تحقق خودکفایی صنعتی است، بلکه فرصتی مناسب برای صادرات محصولات دانش بنیان به بازارهای منطقه‌ای فراهم می‌کند.

فخاری همچنین خاطرنشان کرد: “با وجود موفقیت‌های فناورانه، یکی از بزرگترین چالش‌هایی که تولیدکنندگان داخلی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، مقاومت فرهنگی و سنتی برخی فعالان صنعتی در پذیرش فناوری‌های بومی است. نگرش منفی به محصولات ایرانی و پیش‌فرض‌های مرتبط با کیفیت پایین‌تر آنها نسبت به نمونه‌های خارجی، از موانع مهم برای توسعه بازار تولیدکنندگان داخلی به شمار می‌رود.”

او باور دارد که یکی از تصورات نادرست رایج در میان مصرف‌کنندگان صنعتی این است که محصول داخلی باید به طور قابل توجهی ارزان‌تر از نمونه‌های وارداتی باشد. این دیدگاه، اگرچه از جنبه اقتصادی قابل فهم است، اما در بسیاری از موارد، فاصله قیمتی مورد انتظار با واقعیات هزینه‌های تولید داخلی هماهنگی ندارد و این امر موجبات نارضایتی تولیدکنندگان را فراهم می‌آورد.