ایران در تولید ورق سیاه چه پیشینهای دارد؟ بررسی تاریخچه تولید ورق فولادی
در حالی که اصطلاح ساخت ورق سیاه اغلب صنعت تولید مدرن را تداعی میکند، اما باید دانست که ساخت ورق فلز در واقع به ساخت جواهرات مصر باستان برمیگردد. فلزکاری یک هنر باستانی است. شواهدی وجود دارد که میگوید، هزاران سال پیش از میلاد مسیح انسانها فلز را شناخته بودند و با آن کار میکردند. در مصر باستان صنعتگران با ترکیب فلزات طبیعی و تکنیکهایی که به ماقبل تاریخ تعلق داشتند میتوانستند طلا و نقرهای بسازند که پایه و اساس تکنیکهای امروزیاند. در ایران تولید ورق سیاه به شکل مدرن به سال 1347 باز میگردد. در این نوشته قصد داریم تا تاریخ تولید این محصول در ایران را مورد بررسی قرار دهیم. پیشنهاد میکنیم که تا انتها با ما همراه باشید.
ورق سیاه چیست؟
ورق سیاه را میتوان در آن دسته محصولاتی قرار داد که همهی مردم هر روز با انواع و اقسام اشکال آن در ارتباطند اما چیز زیادی در مورد آن نمیدانند. به همین خاطر شاید بهتر باشد که یک معرفی کلی در مورد این محصول داشته باشیم.
اصولا ورقهای فولادی به 2 روش مختلف تولید میشوند: نورد گرم و نورد سرد. هنگامی که ورقها با استفاده از نورد سرد تولید میشوند، محصولاتی مانند ورق روغنی، گالوانیزه و رنگی به وجود میآید. این در حالی است که در فرایند نورد گرم، محصولات دیگری به وجود میآیند که یکی از آنها ورق سیاه نام دارد.
اما ورقهای سیاه چگونه تولید میشود؟
برای تولید این محصول دما را تا 930 درجهی سانتیگراد افزایش داده و سپس فلز را در این دما قرار میدهند تا به فرمپذیرترین حالت ممکن درآید. سپس فلز را به شکل ورق در ابعاد و ضخامتهای گوناگون در میآورند. اما علت سیاه نامیدن این ورقها چیست؟ به این خاطر که این ورقها مانند گالوانیزه یا ورقهای آهنی براق نیستند و رنگ مات و تیرهی آن باعث این نامگذاری شده.
کاربردهای این محصول چیست؟
همانطور که پیشتر هم بیان کردیم، این محصول دارای کاربردهای فراوانی در زندگی روزمره است. اما اگر بخواهیم به کاربردهای مهم آن اشاره کنیم میتوانیم از صنعت خودروسازی، کشتیسازی، ساختمانسازی و انواع پروفیلهای آن، ساخت مخازن بزرگ پتروشیمی، تانکرها و … نام برد.
تاریخچه تولید ورق سیاه در ایران
گفتیم که ورق سیاه یکی از پایهای ترین محصولات فولادی در صنایع متفاوت است. همین مسئله سبب شده تا تولیدکنندگان این محصول آن را در اندازهها و انواع متفاوتی تولید و به بازار عرضه کنند. تقریبا هر کشوری که در حال حرکت به سوی صنعتی شدن است، بایستی تولید ورقهای سیاه را در اولویتهای خود قرار دهد به این خاطر که بسیاری از صنایع دیگر وابستهی آن است.
شرکت قطعات اولین تولیدکنندهی ورق آهن در ایران
اما تاریخچهی تولید این محصول در ایران به سال 1347 خورشیدی بر میگردد. سالی که طی آن در 17 کیلومتری جادهی قدیم کرج شرکتی به نام گروه قطعات فولادی ایران شکل گرفت و اقدام به تولید فولاد آلیاژی در ایران کرد. در سال 1355 خورشیدی بود که این شرکت کارخانه نورد گرم را در مجاورت خود ایجاد کرد و تولید ورق سیاه در ایران آغاز گردید. هماکنون این شرکت توانایی تولید ورق سیاه با ظرفیت 14 هزار تن در سال را دارد. از جمله محصولاتی که در این شرکت تولید و به بازار عرضه میشود، ورقهای سیاه با ضخامت 8 تا 25 میلیمتر است. همچنین ابعاد 6 در 1.25 متر برای آنها در نظر گرفته شده.
بزرگترین کارخانهی تولید ورق سیاه در ایران کدام است؟
حالا که با اولین کارخانهی تولید ورقهای سیاه آشنا شدیم، لازم است به این نکته هم توجه داشته باشیم که در حال حاضر کدام یک از کارخانهها بزرگترین تولیدکنندهی این محصول در ایران است؟
در حال حاضر، کارخانه فولاد مبارکهی اصفهان بزرگترین تولیدکنندهی ورق سیاه در ایران است. این کارخانه کار خود را در سال 1372 و در 75 کیلومتری اصفهان آغاز کرد. هماینک در هر سال 11.3 میلیون تن فولاد تولید و به انواع مختلف ورق تبدیل میشوند. ورقها در این مجموعه در ضخامتهای 1.2 تا 16 میلیمتر تولید میشود. محصولاتی که در فولاد مبارکهی اصفهان عرضه میشود به نسبت سایر کارخانهها قیمت بیشتری دارد اما کیفیت آن بسیار بالاست و ارزش خرید دارد.
مهمترین کارخانههای تولید این محصول در ایران کداماند؟
در حال حاضر مهمترین کارخانههایی که اقدام به تولید ورق فولادی میکنند شامل فولاد مبارکهی سپاهان، فولاد کاویان، نورد و تولید قطعات فولادی، نورد فولاد گیلاد و فولاد اکسین اهواز است که در ادامه تعدادی از آنها را معرفی خواهیم کرد:
- فولاد کاویان: این کارخانه را میتوان اولین مجموعهی تولیدکنندهی ورقهای فولادی سنگین در کشور دانست که ضخامت ورقهای تولیدی آن بین 8 تا 20 میلیمتر و حتی بالاتر است. این کارخانه تا 480 هزار تن در سال تولیدی ورق دارد. خوب است بدانید این کارخانه در استان خوزستان جای گرفته است.
- فولاد اکسین: فولاد کاویان نیز یکی دیگر از کارخانههای فولاد سنگین در کشور است که در خوزستان حضور دارد و ورقهایی که تولید میکند در ابعاد مختلف و با ضخامتهای بین 6 تا 300 میلیمتر در نظر گرفته شده. از جمله مهمترین اهداف این کارخانه، تولید ورقهای عریض فولادی است که در صنایع مهمی مانند صنایع دریایی و اتومبیلسازی، ساخت لوله، تولید دیگهای بخاری، ساخت مخازن نفتی، پتروشیمی و … کاربرد فراوانی دارد.
- فولاد گیلان: یکی از کارخانههای نورد بزرگ کشور است که تمرکز آن روی تولید ورقهای فولادی با قیمت مناسب است. بنابراین اگر قیمت ورق سیاه برایتان مهم است، حتما محصولات این مجموعه را مورد بررسی قرار دهید. این کارخانه در شهرک صنعتی رشت قرار داد و هر سال 500 هزار تن محصولات نورد سرد و 2.5 میلیون تن محصولات نورد گرم تولید میکند. ضخامت ورقهای سیاه فولاد گیلان بین 2 تا 40 میلیمتر است.
سخن پایانی
ورقهای سیاه محصول فولادی بسیار مهمی است که میتوان آن را یکی از اساسیترین محصولات برای رشد و توسعهی صنایع دیگر در نظر گرفت. اصولا صنعت ساخت این ورقها برای هر کشوری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که پایهی تولیدات دیگر از این محصول سرچشمه میگیرد. اگر شما هم به دنبال خرید ورق سیاه هستید، میتوانید از سایتهایی مانند fooladino.com جهت استعلام قیمت، بررسی و خرید محصول استفاده کنید.
