۷ علامت کلیدی که تصور نمیکنید میتوانند نشانهای از تومور مغزی باشند

لورا استندن، پژوهشگر در مرحله دکتری و سوزان اسکات، استاد روانشناسی سلامت و شناسایی اولیه سرطان در مؤسسه سلامت عمومی وُلفسون، در بخشی از مطالعهای که در دانشگاه کوئین مری لندن انجام شد، به مصاحبه با بیمارانی پرداختند که از تومورهای مغزی رنج میبردند. تجارب این بیماران الگوهای مشترکی را به نمایش گذاشت: در بسیاری از موارد، علائم اولیه بهطور بالقوه نادیده گرفته شده بود، چه توسط بیماران و چه پزشکان عمومی، و این مساله گاه منجر به تأخیر در فرایند تشخیص گردید.
نتایج پژوهشگران با دادههای مطالعات قبلی نیز همسو است، که نشان میدهد اشخاص بهندرت به نشانههای هشداردهنده توجه میکنند. این نکته اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تشخیص دیرهنگام اغلب درمان تومور مغزی را دشوارتر و نیازمند رویکردهای تهاجمی بیشتری میسازد.
پژوهشگران اشاره کردند که علائم تومور مغزی بهطور معمول شبیه خستگیهای عمومی، استرس، سردرد میگرنی یا علائم یائسگی هستند و با بیماریهای رایجتری مانند اضطراب، سینوزیت یا سردردهای مزمن همپوشانی دارند.
زمانی که علائم به صورت مبهم یا خفیف وجود داشته باشند، ساده است که آنها را نادیده بگیرید یا منطقی جلوه دهید. در سیستمهای بهداشتی که قرار ملاقات با پزشکان عمومی دشوار است، بیماران غالباً تا زمانی که علائم شدت نیابند و غیرقابل تحمل نشوند، به پزشکی مراجعه نمیکنند. یکی از بیماران شرکتکننده در این تحقیق اظهار داشت: «فکر میکنم احتمالاً دو تا سه ماه پیش از تشخیص، نشانههایی داشتم.»
در ادامه، از یافتههای تحقیق، هفت نشانه را معرفی میکنیم که بهراحتی ممکن است با مسائل دیگر اشتباه گرفته شوند. لازم است تاکید کنیم که وجود یک یا چند مورد از این علائم به معنی ابتلا به تومور مغزی نیست. با این حال، اگر احساس میکنید که در بدن خود تغییرات غیرعادی و مداومی مشاهده میکنید، بهتر است برای اطمینان به پزشک مراجعه کنید.
مشکل در پیدا کردن واژهها
برخی از بیماران ادعا کردند که در یافتن واژههای خاص، ساختن جملات صحیح یا شرکت در مکالمه بدون وقفه با دشواری مواجه میشوند. یکی از بیماران این مسأله را عنوان کرد: «احساسی عجیب که با شخصیت همیشگیام تفاوت داشت»، اما در آن زمان به آن توجهی نکرد. بیمار دیگری بیان کرد برای بیان نشانههای خود، آنها را یادداشت میکرد، زیرا نمیتواند بهصورت شفاهی توضح دهد که چه مسألهای در حال وقوع است، اگرچه در درون خود احساس میکرد که مشکلی وجود دارد.
این اختلال در پیدا کردن واژهها ممکن است به خستگی، استرس یا اضطراب مرتبط باشد؛ اما اگر این مشکل بهطور مداوم ادامه پیدا کند یا بهصورت ناگهانی ایجاد شود، نیاز به بررسی دقیقتری دارد.
مهآلودگی ذهن
تعدادی از بیماران وضعیت عمومی از تیرگی ذهن را بیان کردند. حالتی که در آن تمرکز، تفکر واضح یا به خاطر آوردن اطلاعات به سختی انجام میشود. یکی از بیماران که برای ویزیت پزشک عمومی وقت گرفته بود، در موعد ویزیت فراموش کرد که به چه دلیلی باید مراجعه کند و همین امر تأخیر در تشخیص را به همراه داشت.
مهآلودگی ذهن ممکن است به دلیلهایی همچون یائسگی، بیخوابی یا استرس باشد. یکی از اعضای خانواده یکی از بیماران در این باره گفته است: «زمانی که نشانهها ظاهر شدند، گفتند او در دوران یائسگی به سر میبرد.» با این حال، اگر این حالت مهآلودگی ذهن با تغییرات عصبی دیگری مانند اختلال در گفتار یا بینایی همراه باشد، توجه و بررسی پزشکی الزامی است.
بیحسی یا گزگز
برخی از بیماران احساس گزگز یا بیحسی را گزارش کردند که در بخشهای مختلف بدنشان متغیر بود. دو بیمار متوجه شدند که این نشانه تنها در یک سمت بدن آنها به رخ میآید: «نیمی از سمت راست پایین صورتم، نیمی از زبانم و نیمی از دهانم بیحس شده بود.» این وضعیت زمانی بروز میکند که تومور نواحی مرتبط با کنترل حسی یا حرکتی مغز را تحت تأثیر قرار دهد، که مسئول ارسال و دریافت سیگنالها به بخشهای مختلف بدن هستند.
هرگونه فراموشی را جدی بگیرید
اگرچه بیحسی میتواند دلایل گوناگونی داشته باشد، از جمله فشار بر عصب، ضعف گردش خون یا میگرن، در صورتی که بیحسی جدید یا یکطرفه رخ دهد، لازم است به پزشک برای بررسی دقیق مراجعه کنید.
اختلالات بینایی
تغییرات بینایی به عنوان یکی از نشانههای اولیه تومور مغزی به شمار میآید. یکی از بیماران تجربه دوبینی در حین تماشای تلویزیون را داشت و گمان میکرد که نیاز به عینک جدید دارد. بیمار دیگری اظهار کرد که خطوط صاف به نظر خمیده میآمدند: «فکر کردم لیوانهای بدشکل برای ما آوردهاند، چرا که همه به شکل بیضی بودند و مردم با تعجب به من نگاه میکردند و میگفتند: «درباره چه چیز صحبت میکنی؟»
دگرگونیهای بینایی ممکن است علل مختلفی داشته باشد، از جمله خستگی چشم یا میگرن. اما تغییرات ناگهانی یا غیرمعمول، بهخصوص زمانی که با علائم عصبی دیگر مانند سردرد، سرگیجه، دشواری در صحبت کردن، ضعف یا بیحسی در یک سمت بدن یا مشکلات هماهنگی همراه باشد، باید به طور فوری مورد بررسی قرار گیرد.
دستخط نامرتب
چند بیمار تغییر در هماهنگی بین دست و چشم خود را احساس کردند. یکی از آنها گفت: «لحظهای پیش آمد که نمیتوانستم بنویسم. در جلسهای مشغول یادداشت برداری بودم و ناگهان نوشتن من بهطرز عجیبی نامنظم شد.»
تغییرات جزئی در هماهنگی ممکن است گاهی به دلیل خستگی یا حواسپرتی باشد، اما تضعیف مداوم دستخط، مهارتهای حرکتی دقیق یا تعادل میتواند نشاندهنده مشکلاتی در نواحی کنترل حرکتی مغز باشد که وظیفه نظارت بر فعالیتهایی چون نوشتن یا بستن دکمههای لباس را دارند.
تغییرات شخصیتی
تغییر در رفتار یا حالت روحی ممکن است ظاهری کوچک ولی معنادار داشته باشد. یکی از بیماران بر این باور بود که زودرنجی و کاهش انگیزهاش فقط نشانهای از خستگی شغلی است: «واقعاً بین این علائم ارتباطی نمیدیدم. تنها میخواستم بازنشسته شوم، زیرا از وضعیت خسته شده بودم.»
تغییرات شخصیتی در پاسخ به تغییرات زندگی یا استرس امری طبیعی است، اما تفاوتهای ناگهانی یا معنادار، بهویژه اگر با سایر علائم همزمان باشد، میتواند نمایانگر مشکلات جدیتر باشد.
سردرد
سردرد مشکلی رایج به شمار میرود و معمولاً جزء نگرانیهای عمده نیست. اما برخی بیماران در این پژوهش از سردردهای مداوم و طاقتفرسایی شکایت کردند که هفتهها به طول میانجامید. یکی از آنها اظهار داشت: «سردرد بیش از یک هفته ادامه داشت و تقریباً هر روز ظاهر میشد.»
بهبود تشخیص
تحقیقات اخیر در تلاشند بررسی کنند که آیا ابزارهای جدید میتوانند به پزشکان عمومی کمک کنند تا تومورهای مغزی را زودتر شناسایی کنند یا خیر. این ابزارها شامل آزمونهای شناختی هستند که حافظه، توجه و زبان فرد را میسنجند، و همچنین آزمایش خون برای شناسایی قطعات DNA تومور در جریان خون.
از آنجا که علائم تومور مغزی بسیار گوناگون و اغلب شبیه مشکلات روزمره به نظر میرسند، تشخیص آن میتواند چالشبرانگیز باشد. بسیاری از نشانههای مطرح شده در این مقاله ارتباطی با سرطان ندارند. اما اگر تغییرات غیرمعمول بهطور همزمان ظاهر شوند یا برای مدتی طولانی ادامه پیدا کنند، نباید آنها را نادیده انگاشت.
تمام بیمارانی که در این مطالعه حاضر بودند، پیامی مشترک داشتند: اگر چیزی در بدن شما غیرعادی یا نامتعارف به نظر میرسد، حتماً به پزشک مراجعه کنید. حتی اگر در نهایت مشکلی جدی وجود نداشته باشد، اطمینان از سلامت خود ارزشی بالا دارد.
منبع: زومیت



