پورمحمدی: تصرف سفارت آمریکا یک طرح پیشبینیشده نبود/ وجود «کاپیتولاسیون» همچنان در مناسبات ایران و آمریکا دیده میشود
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به اینکه اقدام به تسخیر سفارت آمریکا نه تنها حرکتی احساسی بود و نه طراحیشده، اعلام داشت: لازم است تا مسئولان پس از این اقدام بهطور مؤثر پیامدهای آن را مدیریت کنند و مانع از بروز چالشهای جدید شوند، اما باید همواره به یاد داشته باشیم دشمنی آمریکا چه در شرایط اشغال سفارت و چه در نبود آن، بهطور مداوم ادامه خواهد داشت.
طبق گزارش ایسنا، حجتالاسلام و المسلمین مصطفی پورمحمدی در جمع دانشجویان دانشگاه کاشان بیان کرد که این پرسش برای جوانان و دانشجویان مطرح است که ایران چه رویکردی نسبت به آمریکا باید اتخاذ کند و روابط میان دو کشور به چه سمتی خواهد رفت؟ وی یادآور شد: در دو یا سه سال گذشته، مسائل مختلفی از جمله وضعیت فلسطین، جنگ غزه، ترامپ و همچنین آشکار شدن ویژگیهای نتانیاهو، بیشتر ماهیت واقعی آمریکا را نمایان کرده است. اکنون این کشور بهروشنی نشان داده که به حقوق بشر و حقوق ملتها هیچ توجهی ندارد و خود را مستثنی از سایر ملل میداند. رفتار ترامپ با متحدانش از جمله در گروه هفت، ناتو و گروه ۲۰ نیز نشانگر این است که آمریکا هیچ تعهدی حتی به همپیمانان خود ندارد.
کاپیتولاسیون در روابط ایران و آمریکا همچنان به وضوح دیده میشود
وی به ماجرای کاپیتولاسیون در سال ۱۳۴۳ اشاره کرد و گفت: در آن زمان آمریکاییها خواهان مصونیت قضائی بودند که این امر به نوعی تحقیر ملتها و کشورها به شمار میرفت. این وضعیت هنوز هم در روابط ایران و آمریکا قابل مشاهده است، بهویژه زمانی که سران آمریکا خود را بهعنوان «ملت برگزیده» در نظر میگیرند و اعتقاد دارند «ما ملت برگزیدهایم، برتر از دیگران» و به هیچیک از حقوق انسانی و روابط برابر میان ملتها اهمیت نمیدهند.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی بر لزوم نگاه انتقادی میان جوانان و نسل جدید به سیاستهای آمریکا تأکید کرد و اظهار داشت: در برابر چنین قدرتی که هم قدرت و هم ضعف دارد، باید با احتیاط و تدبیر رفتار کرد. عدهای بر این باورند که ما باید در برابر این قدرت جهانی تسلیم شویم و از اهداف و آرمانهای خود فاصله بگیریم؛ دیدگاهی که بههیچوجه صحیح نیست. آمریکا با رویکرد استکباری خود هرگز رضایت نخواهد داد و تا زمانی که ایران کاملاً تسلیم نشود، کوتاه نخواهد آمد.
استقلال ایران بهدلیل تهدیدی برای غرب است
پورمحمدی اظهار داشت که استقلال داخلی ایران نهتنها حق ایران بلکه یک ضرورت برای حفظ هویت و موقعیت کشور و همچنین منافع و امنیت ملی در برابر فشارهای جهانی محسوب میشود و افزود: استقلال ایران برای غرب بهشدت خطرناک است. ایران نهتنها از استقلال داخلی برخوردار است، بلکه بهدلیل قدرت الهامبخشیاش شناخته میشود. به ویژه در کشورهای جهان سوم و میان مسلمانان، ایران نمونهای برای استقلال و مقابله با سلطه خارجی است. الهامبخشیهای ایران نهتنها برای غرب تهدیدی محسوب میشود، بلکه الگوی از خودکفایی و استقلال برای کشورهای در حال توسعه است.
حرکت به سمت تسخیر سفارت آمریکا نه فقط یک عمل احساسی بود
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به اشغال سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ تأکید کرد که این اقدام فقط یک عمل احساسی یا از پیش طراحی شده از طرف دولت و مسئولان نبود؛ بلکه نتیجه یک احساس ملی عمیق در برابر دخالتها و سیاستهای آمریکا در ایران بعد از انقلاب اسلامی بود. حوادث بایستی در متن زمان خود تحلیل شوند. اینک با توجه به شرایط کنونی و تجارب تلخی که داریم، نمیتوانیم آن رویداد را بهراحتی ارزیابی کنیم.
پورمحمدی یادآوری کرد که تسخیر سفارت آمریکا فقط بر عهده گروهی از دانشجویان نبوده است. بسیاری از مردم ایران بهویژه بعد از انقلاب احساس میکردند که آمریکا نمیخواهد بگذارد ایران به ثبات و آرامش دست یابد. این نگرانیها موجب شد که دانشجویان بهعنوان نماد و نماینده احساسات عمیق اجتماعی، تصمیم به تسخیر سفارت آمریکا بگیرند. این اقدام نه فقط در داخل ایران بلکه حرکتی جهانی علیه سلطه آمریکا بود که قدرت و اقتدار ملی ایران را به تصویر کشید و به ملتها در سرتاسر جهان این پیام را رساند که در برابر سلطهگری و استکبار آمریکا ایستادگی کنند. این شبههگشایی جهانی علیه سلطهگری آمریکا بود؛ چراکه برای نخستین بار، کشوری جرات پیدا کرد به مرکز قدرت استکباری حمله کند.
مسئولان باید پیامدهای اشغال سفارت را بهدقت در نظر بگیرند
وی به انتقادهایی که بعد از این واقعه به دولتها و مدیران کشور وارد شده اشاره کرد و افزود: این نکته خیلی مهم است که مسئولان پس از آن اقدام باید هوشیارانه پیامدها را مدیریت کرده و از بروز مشکلات جدید جلوگیری کنند. میبایست درک کنیم که دشمنی آمریکا چه با تسخیر سفارت و چه بدون آن تا همیشه ادامه خواهد داشت.
ایران تأثیرات قرارداد پیمان ابراهیم را به تأخیر انداخته است
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به اینکه اسرائیل به نمایندگی از آمریکا و غرب در منطقه فعالیت میکند و از ابتدا علیه جمهوری اسلامی اقدام نموده است، تصریح کرد: جمهوری اسلامی موفق شده است با تعاملات خود با اسرائیل و حمایتهای آمریکا از آن، در برابر این کشور مقابله کند و مانع از تسلط اسرائیل بر منطقه شود. ایران با ایستادگی در برابر اسرائیل و جبهه غرب، نقش بسزایی در حفاظت از امنیت و یکپارچگی کشورهای منطقه ایفا کرده و وقوع قراردادهایی همچون پیمان ابراهیم را به تأخیر انداخته است. به بیان دیگر، اگر ایران در برابر اسرائیل نمیایستاد، شرایط منطقه بهطور کلی متفاوت بود و تمام منطقه طعمه تجاوزات اسرائیل میشد.
وزیر اسبق اطلاعات یادآور شد: ایران در دید بسیاری از دولتمردان، بهویژه در غرب، به یک قدرت اثرگذار تبدیل شده است و کشورهای غربی و اسرائیل به طرز قابل توجهی از آن میهراسند. با وجود فشارها و تحریمها، ایران همچنان ایستادگی کرده و بهعنوان کشوری مقاوم و مستقل، توانسته است جبههای از ضدیت با استکبار و سلطهطلبی در منطقه و جهان شکل دهد که در برابر چالشهای داخلی و خارجی، موفق به اداره کشور و حفظ ثبات و امنیت خود شده است.
تسلیم و بیارادگی ایرانی در برابر آمریکا شایسته نیست
وی خطاب به این پرسش که «برای تعامل با آمریکا چه باید کرد؟» بیان داشت: برای ایران، اسلام و تمدن ایرانی جایز نیست که در برابر آمریکا تسلیم و بیاراده باشد یا عقبنشینی کند. ملت ایران در طول تاریخ با تهدیدات و فشارهای خارجی هرگز عقب نشینی نکرده است. هرچند تاریخ ایران حاوی فراز و نشیبهای زیادی بوده، اما همواره بنیادهای فرهنگی، دینی و تمدنی خود را حفظ کرده و در برابر تهدیدات خارجی ایستادگی کرده است.
باید به اشتباهات خود اعتراف کنیم
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با بیان اینکه نسل جوان در مقایسه با نسلهای گذشته، نگرش متفاوتتری به مسائل دارد و این تفاوت نباید بهعنوان مخالفت یا بیاحترامی تلقی شود، یادآور شد: نمیتوان انتظار داشت که نسل جدید همواره به گفتار نسلهای قبلی گوش فرا دهد. ما باید با آغوش باز به اشتباهات خود اذعان کنیم تا بتوانیم ارتباط مؤثری با نسل جوان برقرار کرده و آنها را به درک بهتری از مسائل سوق دهیم. جوانان به دین، کشور و آرمانهای خود نخواهند زا پرتاب کنند، بلکه ممکن است نظریات و باورهای متفاوتی داشته باشند. بنابراین، باید در فضایی متشکل از گفتوگو و تحمل یکدیگر با نسل جدید برخورد کنیم و از آنان راهنمایی و کمک بگیریم تا بهتر بتوانیم مشکلات و تردیدهایشان را درک کنیم.
بزرگنمایی از دستاوردهای برجام اشتباهی استراتژیک بود
پورمحمدی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع برجام اشاره کرد و اظهار داشت: برجام نمیبایست بهعنوان یک مبنای تاریخسازی در نظر گرفته شود، بلکه برجام تنها یک نقطه در فرآیند سیاسی و دیپلماتیک ایران است که میتوانست بتواند ظرفیت و موقعیتسازی ایجاد کند، اما از سوی دیگر نمیتوانست تمامی چالشهای کشور را حل کند و بزرگنمایی از دستاوردهای آن یک اشتباه استراتژیک بهشمار میرود. ایران باید از برجام بهعنوان ابزاری برای رفع موانع بهرهبرداری میکرد، اما نباید تمام امیدها را به آن بست که متأسفانه چنین نشد.
اکثر تصمیمات و تحلیلها فقط از منابع محدود صادر میشود
وی در انتقاد از برخی رفتارها در داخل کشور اظهار داشت که یکی از مشکلات بزرگ این است که بیشتر تصمیمات و تحلیلها تنها از مراجع محدود صادر میشوند و نظرات افراد و گروههای مختلف بهطور کامل گنجانده نمیشوند. مسئولان و مردم باید حق نقد و ابراز نظرات را داشته باشند و نباید مسائل را مخفی کرده یا نادیده بگیرند. بهجای فرافکنی و شانهخالی کردن از مسئولیت، باید با منطق و استدلال به مشکلات و انتقادات پاسخ دهیم.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی بر لزوم صبر و تحمل در جامعه تأکید کرد و گفت: برای پیشرفت کشور، باید با شجاعت نقدها و پیشنهادات مختلف را پذیرفت و از فرصتهای گفتوگو استفاده کرد. اگر نقاط ضعف و مشکلات کشور را بهدرستی تشخیص داده و با یکدیگر همکاری کنیم، الگوی «مردمسالاری دینی» میتواند کشور را به سوی پیشرفت هدایت کند تا از طریق ارزیابی و اصلاح برخی رفتارهای نامناسب و غیرکارآمد، چالشهای کشور کاهش یابد و مسیر ترقی فراهم آید.
