زنگ خطر افزایش ویروسهای تنفسی در فصل پاییز / احتیاط در برابر آنفلوآنزا، کرونا و RSV
فرشید رضایی در خصوص افزایش شیوع ویروسهای تنفسی در فصل سرد سال توضیح داد: با وجود زیبایی و جذابیتهای پاییز، این فصل همچنین تهدیدهای بهداشتی و محیطی خاصی را برای ما به ارمغان میآورد که باید با اطلاع و آمادگی به مقابله با آنها بپردازیم. سرماخوردگی و سایر ویروسهای تنفسی، از جمله بارزترین تهدیدات بهداشتی در این فصل به شمار میروند.
دهها ویروس عامل عفونتهای تنفسی
وی در ادامه به تشریح عوامل تولید ویروسهای تنفسی در فصل سرما پرداخت و گفت: با افت دما، مردم به منظور گرم ماندن و اجتناب از هوای سرد، وقت بیشتری را در فضاهای بسته و با تهویه ناکافی مانند مترو و ادارات سپری میکنند. این نوع شرایط، عامل بروز اپیدمی و گسترش همزمان ویروسهای تنفسی شایع مرتبط با سرماخوردگی میشود. انواع مختلفی از ویروسها وجود دارند که موجب آبریزش بینی و علائم شبیه سرماخوردگی میشوند، اما ویروس آنفلوآنزا به عنوان یکی از شناختهشدهترین و خطرناکترین آنها، توانایی ایجاد مشکلاتی از یک سرماخوردگی ساده تا ذاتالریهای جدی را دارد.
لزوم تزریق واکسن آنفلوآنزا
این متخصص در زمینه بیماریهای عفونی به اهمیت تزریق واکسن آنفلوآنزا اشاره کرد و گفت: هر ساله توصیه میشود که در آغاز فصل سرد به واکسیناسیون آنفلوآنزا توجه ویژهای شود، زیرا این ویروس به خصوص برای سالمندان، نوزادان و زنان باردار میتواند بسیار خطرناک و تهاجمی باشد.
نباید کروناویروس را فراموش کنیم
وی با تاکید بر این که باید مراقبت از کروناویروس را فراموش نکرد، گفت: امسال تنها آنفلوآنزا نیست که باید با احتیاط به آن توجه کرد؛ بلکه باید با دقت به کروناویروس، که عامل کووید-۱۹ است، نیز توجه کرد. در اواخر سال ۲۰۱۹، افراد در «ووهان» چین به آرامی گرفتار عفونت کرونای کشنده میشدند و در آذر ماه، مقامات بهداشتی ووهان از وقوع طغیانی از ذاتالریه ناشناخته خبر دادند، بیماری که در روزهای پایانی سال میلادی خواب را از چشمان جهانیان ربود.
دلایل افزایش عفونتهای تنفسی
رضایی تصریح کرد: تغییرات اقلیمی و جمعیتشناختی مختلف، شرایطی را برای انتشار ویروسهای تنفسی فراهم میآورند. تجمع افراد در مکانهای سرپوشیده، سفرها و جابجاییها از مناطق آلوده به نقاط دیگر، خطر گسترش بیماری را افزایش میدهد و عدم توجه به واکسیناسیون به موقع، شانس ابتلا به عفونتهای شدیدتری نظیر برونشیت یا پنومونی را بیشتر میکند.
ویروسی خطرناک برای نوزادان
این متخصص بیماریهای عفونی در مورد ویروس RSV توضیح داد: RSV، یکی دیگر از ویروسهای تنفسی است که بسیار اهمیت دارد و میتواند نوزادان به ویژه شیرخواران زیر ۶ ماه و بزرگسالان بالای ۶۰ سال را به بیماریهای تنفسی جدی مبتلا کند. خوشبختانه، علم در زمینه پیشگیری از این ویروس پیشرفتهای قابل توجهی داشته و اکنون دو رویکرد نوین و مؤثر برای حفاظت از نوزادان در دسترس داریم.
دو رویکرد نوین برای محافظت از نوزادان
مدیر سابق دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت درباره روشهای نوین حفاظت از نوزادان در برابر ویروس RSV گفت: جالبترین روش نسبت به دیگر روشها، تزریق واکسن به مادران باردار است که ایمنی فعال را در بدن مادر ایجاد میکند. زمانی که مادر آنتیبادیهای قوی خنثیکننده علیه ویروس RSV تولید کرد، این آنتیبادیها از طریق جفت به جنین منتقل میشوند و نوزاد از بدو تولد تا حدود شش ماهگی (زمان اوج خطر RSV) در برابر بیماریهای شدید محافظت میشود. امروزه، واکسن “Abrysvo” برای تزریق به زنان باردار (معمولاً در سه ماهه سوم بارداری) تأیید شده است. روش دوم برای ایمنسازی نوزادان، تجویز آنتیبادی از پیش ساختهشده مؤثر برای نوزاد به طور مستقیم است.
او در ادامه به جزئیات روش دوم حفاظت از نوزادان در برابر ویروس RSV اشاره کرد: به جای واکسینه کردن مادر برای تولید آنتیبادی دفاعی، آنتیبادی مؤثری که از قبل آماده شده مانند «نیرسویماب» “Nirsevimab” به طور مستقیم به نوزاد تجویز میشود. این آنتیبادی، نسل جدیدی از آنتیبادیهاست و بر خلاف آنتیبادی قدیمی «پالیویزوماب» که نیاز به تزریقات ماهانه داشت، این بار تنها یک تزریق در ابتدای فصل شیوع RSV به نوزادان زیر ۸ ماه داده میشود و با این یک تزریق، محافظتی طولانیمدت حدود پنج ماه را در تمام مدت فصل RSV فراهم میآورد.
رضایی همچنین به عوارض ویروس RSV و ضرورت تزریق واکسن برای بزرگسالان اشاره کرد و گفت: بزرگسالان بالای ۶۰ سال، به ویژه افرادی که دارای بیماریهای زمینهای مزمن نظیر COPD، آسم یا نارسایی قلبی هستند، در معرض خطر بالای بستری شدن در اثر RSV قرار دارند. امروزه واکسنهای مؤثری مانند “Arexvy” و “Abrysvo” تأییدیه لازم را کسب کرده و با اثربخشی بالای ۷۰ تا ۸۰ درصد در جلوگیری از بستری شدن ناشی از RSV و نجات جان سالمندان، تأثیر بسزایی دارند.
ضرورت توجه به شستن دستها
این متخصص بیماریهای عفونی در خصوص اهمیت شستن دستها گفت: بهترین و سادهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به عفونتها، حتی عفونتهای تنفسی در فصل پاییز، شستن کامل و صحیح دستها بهخصوص قبل از تماس با مناطق حساس مانند چشم و بینی است. همچنین استفاده از ماسک در مکانهای پرجمعیت و کمتهویه، و ماندن در خانه در روزهای بیماری میتواند به کاهش خطرات موجود در پاییز کمک کند.
مخاطرات پاییز برای سلامت انسانها
او در پایان افزود: ای کاش پاییز فقط با سرماخوردگی و آنفلوآنزا محدود میشد. اما افت دما و تغییرات اقلیمی که بههمراه دارد، آلودگی شدید هوا در شهرهای بزرگ، خشکی پوست آزاردهنده بهویژه در افراد مسنتر، بارندگیها و لغزنده بودن معابر، سرد شدن تدریجی هوا و بیاحتیاطی در استفاده از وسایل گرمایشی، خطر گاز گرفتگی هموطنانمان در چادرهای مسافرتی و منازل و چالشهای دیگر، موجب شدهاند که این فصل رنگارنگ نظیر برگهایش از نظر احتیاطات نیز رنگینی خاصی داشته باشد.
