چالش اساسی سال ۲۰۳۸ / خطر مهمی که لازم است از آن آگاه شوید

طبق گزارش‌های خبرآنلاین و به نقل از زومیت، ریشه‌ی مشکل سال ۲۰۳۸ در بسیاری از سیستم‌های عامل، به‌ویژه سیستم‌های مبتنی بر یونیکس (از جمله لینوکس، اندروید و نسخه‌های قدیمی macOS) و نرم‌افزارهای ۳۲ بیتی نهفته است. این سیستم‌ها زمان را به‌صورت تعداد ثانیه‌های گذشته از یک مبدأ مشخص محاسبه می‌کنند که آن مبدأ ساعت ۰۰:۰۰:۰۰ (UTC) روز اول ژانویه ۱۹۷۰، معروف به Unix Epoch، است.

چالش اصلی در اینجا موقعیتی است که شمارشگر ثانیه‌ها در سیستم‌های ۳۲ بیتی، در یک متغیر عددی «علامت‌دار» نگهداری می‌شود. این نوع متغیر دارای محدودیت‌هایی است و می‌تواند حداکثر تا حدود ۲,۱۴۷,۴۸۳,۶۴۷ عدد را در خود جای دهد.

لحظه‌ی سرریز

این سقف عددی در ساعت ۰۳:۱۴:۰۷ (UTC) روز سه‌شنبه، ۱۹ ژانویه‌ی ۲۰۳۸ (۳۰ دی ۱۴۱۶) پر خواهد شد. دقیقاً یک ثانیه بعد، یعنی در ساعت ۰۳:۱۴:۰۸، شمارشگر اصطلاحاً دچار «سرریز» می‌شود. در این شرایط بیت علامت (که مشخص می‌کند عدد مثبت است یا منفی) از صفر (مثبت) به یک (منفی) تغییر خواهد کرد و مقدار متغیر ناگهان به منفی ۲,۱۴۷,۴۸۳,۶۴۸ تبدیل می‌شود.

در این لحظه، سیستم عامل به‌جای پردازش یک تاریخ در سال ۲۰۳۸، به گذشته پرتاب می‌شود و تاریخ را ۱۳ دسامبر ۱۹۰۱ (۲۲ آذر ۱۲۸۰) خوانده و تفسیر می‌کند. این مسئله می‌تواند به از کار افتادن سیستم‌های اضطراری، بروز خطاهای محاسباتی در تراکنش‌های مالی، اختلال در مسیریابی و هر فرآیندی که به زمان‌بندی دقیق وابسته است، منجر شود.

اما نگران نباشید، اکثر کامپیوترها و گوشی‌های هوشمند مدرن شما از این مشکل در امانند. این دستگاه‌ها به معماری ۶۴ بیتی تغییر یافته‌اند. ظرفیت شمارشگر در یک سیستم ۶۴ بیتی آنقدر زیاد است که سرریز بعدی تا حدود ۲۹۲ میلیارد سال دیگر رخ نخواهد داد (یعنی سال‌ها پس از پایان عمر خورشید).

خطر اصلی متوجه سیستم‌های قدیمی ۳۲ بیتی است؛ میلیون‌ها دستگاهی که احتمالاً فراموش شده‌اند اما هنوز هم در زیرساخت‌های حیاتی، روترها، سیستم‌های کنترل صنعتی، تجهیزات بانکی قدیمی و حتی برخی اجزای خودروها فعال‌اند.

مهندسان نرم‌افزار در حال مسابقه‌ای برای شناسایی و به‌روزرسانی تمامی این کدهای ۳۲ بیتی پنهان، قبل از فرا رسیدن آن سه‌شنبه‌ی سرنوشت‌ساز در سال ۲۰۳۸ هستند.

۵۸۵۸