محاصره سیاسی سودان؛ از خیابانهای بغداد تا اتاقهای نفوذ در واشنگتن
به نقل از ایلنا و به گزارش الاخبار، تصمیم دولت عراق به حذف نام حزبالله لبنان و انصارالله یمن از لیست تروریستی، سبب بروز بحران جدیدی در داخل «چارچوب هماهنگی» شده و در عین حال فشارهای ایالات متحده بر بغداد را شدت بخشیده است؛ موضوعی که منجر به انزوا و تهدید موقعیت سیاسی محمد شیاع السودانی، نخستوزیر این کشور گردیده است.
اگرچه مقامات عراقی این عمل را «خطای فنی» خوانده و بلافاصله نسبت به اصلاح آن اقدام کردند، اما پیامدهای سیاسی این تصمیم همچنان ادامه دارد. وزارت خارجه آمریکا نیز با ابراز «ناامیدی» از این تغییر، از بغداد خواسته تا «اقدامات عملی» برای جلوگیری از سوءاستفاده «گروههای وابسته به ایران» از سرزمین عراق در حملات انجام دهد.
این موضوع در داخل «چارچوب هماهنگی» نیز بدون حواشی نمانده است. گروههای مقاومت برای سومین روز متوالی به خیابانها آمده و با در دست داشتن پرچمهای حزبالله، علیه نخستوزیر تظاهرات کردند. این گروهها «خطای روزنامه الوقائع» را فرصتی برای تحت فشار قرار دادن السودانی و ممانعت از تمدید دوره نخستوزیری او تلقی میکنند.
علی الاسدی، رئیس شورای سیاسی جنبش النجباء، اقدام صورتگرفته را «توهینی به خون شهدای» دانست. یاسر صخیل، شخصیت نزدیک به نوری المالکی، نیز به نحوی کنایهآمیز نوشت: «اکرام المیت دفنه»؛ اشارهای واضح به اینکه شانس السودانی برای دوره دوم نخستوزیری به پایان رسیده است.
یک منبع سیاسی نزدیک به دولت در گفتگو با «الاخبار» اظهار کرد که برخی گروهها در تلاشند تا «تصویری نامطلوب و ناپایدار از عراق» به تصویر بکشند، بهویژه پس از رژههای مسلحانه اخیر. به گفته وی، «واشنگتن بهصراحت خواهان خلع سلاح گروههای مسلح است، در حالی که برخی از رهبران این گروهها پیشتر متعهد شده بودند که پس از ورود به فرآیند سیاسی، سلاحهای خود را تسلیم کنند؛ تعهدی که تاکنون محقق نشده است.»
این منبع افزود: «حمله به السودانی از درون چارچوب، بیتردید تلاشی ماهرانه برای تخریب وجهه او پیش از مذاکرات تشکیل دولت آینده است.»
او همچنین رابطه میان بغداد و واشنگتن را «روابط میان دو دولت» توصیف کرده و خاطرنشان کرد که السودانی در تلاش است تا عراق را از تجربیات کشورهایی نظیر لبنان و فلسطین، که در آنها دولتها بهواسطه سلاح گروههای مسلح تضعیف شدهاند، دور نگه دارد.
محمد الربیعی، پژوهشگر سیاسی، زمان انتشار این فهرست جنجالی را «فاجعهبار» توصیف کرد و گفت: «انتشار فهرستی که شامل حزبالله و انصارالله باشد و سپس اصلاح فوری آن، دستاویزی بزرگ برای گروههای مسلح جهت حمله به السودانی فراهم کرده است.»
وی افزود: «آمریکا هنوز کنشگر اصلی در تصمیمات عراق به شمار میآید و السودانی را گزینهای میانهرو تلقی میکند، اما این بینظمی بهطور جدی جایگاه او را در چارچوب تهدید میکند.»
در این میان، محمد الخالدی، سیاستمدار مستقل، این تحولات را «بازتابی مستقیم از درگیریهای آمریکا و ایران در داخل عراق» تلقی کرد. وی اظهار داشت: «واشنگتن به دنبال کاهش تدریجی نفوذ گروههای مقاومت است، در حالی که تهران این اقدام را هدف قرار دادن محور مقاومت میداند.» به گفته او، السودانی در وضعیتی دشوار قرار دارد: «فشارهای آمریکا برای اقداماتی عملی و فشار گروهها که هر نگاهی به نزدیکی به واشنگتن را عبور از خطوط قرمز میپندارند.»
هشدار در مورد شرایط دشوارتری
علی المسلماوی، یکی از چهرههای نزدیک به چارچوب هماهنگی، مرحله آینده را «سختترین دوره پیشرو» توصیف نمود و گفت: «نارضایتی آمریکا مشهود است و واشنگتن از خواستهاش برای انحصار سلاح در دست دولت صرفنظر نخواهد کرد. ممکن است فشارهای بیشتری را مشاهده کنیم و حتی برخوردهای سیاسی – امنیتی محدود نیز در پیش باشد.»
وی همچنین خاطرنشان کرد که اختلافات درون چارچوب در خصوص تمدید دوره السودانی بسیار جدی است؛ در حالی که عدهای خواستار ادامه نخستوزیری او هستند، برخی دیگر بر این باورند که او «از مسیر تعیینشده» فراتر رفته است.
فشارهای دیپلماتیک آمریکا در راه است
گزارشها حاکی از آن است که مارک ساوایا، نماینده ویژه ایالات متحده، طی چند روز آینده به بغداد سفر خواهد کرد؛ سفری که به عنوان دیداری «تعیینکننده» شناخته میشود. همزمان، تام باراک، نماینده آمریکا در امور سوریه، با انتقاد از ساختار سیاسی عراق، آن را «مختل و زمینهساز قدرتگرفتن گروهها به جای نهادهای رسمی» وصف کرده است. او همچنین با اشاره به نقش نخستوزیر عراق اشاره کرد که محمد شیاع السودانی «شخصیتی توانمند است، اما از نیروی لازم برای اجرای تصمیمات اساسی برخوردار نیست.»
واکنش عراق به اظهارات آمریکاییها
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق، در دیداری که دیروز با باراک در حاشیه «مجمع دوحه» به انجام رساند، مراتب اعتراض بغداد را اعلام کرد. باراک نیز تأکید کرد که دولت آمریکا «به تجربه سیاسی عراق احترام میگذارد».
با نزدیک شدن به زمان برگزاری نشست ائتلاف حاکم، انتظار میرود موضوع «بحران الوقائع» به یکی از مهمترین محورهای گفتگوها تبدیل شود. در همین حال، گروههای مقاومت به تظاهرات خود ادامه میدهند و آمریکا نیز هشدارهای جدیدی به بغداد ارسال میکند. در این فضای متشنج، السودانی تحت فشارهای همزمان داخلی و خارجی قرار دارد و با وضعیتی مواجه است که میتواند به تعین شرایط و سرنوشت خویش برای بهدست آوردن دوره دوم نخستوزیری منجر شود.
/
