برخی تصور میکنند کیش جزیرهای لوکس و مدرن است در حالی که تاریخچهای به قدمت هزار سال دارد
با برگزاری مراسم رونمایی از کتاب آثار موزهای بنیاد مستضعفان، که به تازگی در جزیره کیش افتتاح گردید، بر لزوم ایجاد روایتی تاثیرگذار بر اساس افسانههای سنتی بندر تاریخی حریره و «سندباد» تاکید شد. لازم به ذکر است که در اذهان عمومی، کیش به عنوان جزیرهای مدرن و لاکچری شناخته میشود، در حالی که این مکان ریشه در تاریخ و داستانهای کهن دارد و به تازگی پا به عرصه ظهور گذاشته است.
یک ماه بعد از افتتاح موزه «هزارههای هنر»، که شامل بیش از ۳۰۰ اثر مرتبط با جزیره کیش، مسیر دریایی ابریشم و خلیج فارس از گنجینه بنیاد مستضعفان است، کتاب این آثار نیز توسط موسسه موزههای بنیاد مستضعفان رونمایی گردید. به گفته رئیس موزههای این بنیاد، این اثر به نوعی اولین دایرهالمعارف از آثار موزهای این بنیاد محسوب میشود.
احمد محیط طباطبایی، رئیس کمیته ملی موزهها (ایکوم ایران) در این مراسم به تاریخچه جزیره کیش اشاره نمود و بیان کرد: جزیره کیش و شهر حریره در نزدیکی جاده ابریشم دریایی قرار داشتهاند و برخی اشیاء موجود در این موزه به چین، ژاپن و هند مرتبط هستند و مستند به مسیر دریایی ابریشم هستند. این مسیر به لحاظ فرهنگی و تاریخی نزدیکی قابل قیاسی با جاده ابریشم شمالی دارد. مهمتر از همه، فرهنگی در این منطقه برقرار بوده که به فرهنگ سواحلی معروف است و در این موزه بخشی از آثار نمایانگر این فرهنگ به نمایش گذاشته میشود.
این پژوهشگر اظهار داشت: جزیره کیش ارزشهای تجاری خاصی دارد که به دورههای ششم و هفتم میلادی برمیگردد. بندر تاریخی کیش یادآور افسانههایی است که در آن زمان تنها یادگار شهر حریره و سندباد باقی ماندهاند. در جزیره کیش، این داستانها به واقعیت تبدیل میشوند.
محیط طباطبایی ادامه داد: در این جزیره به دنبال شیرینسازی آب هستند، در حالی که حدود ۷۰۰ سال پیش کیش در این زمینه پیشتاز بوده است.
رئیس کمیته ملی موزهها در ایران همچنین به معماری ساختمان نخستوزیری در جزیره کیش که به موزه تبدیل شده اشاره کرد و گفت: زمانی که فرانسویها در این منطقه شروع به ساخت نمودند، به معماری بومی جزیره با نگاهی مدرن الهام گرفتند که آثار آن را هنوز در هتلها و بازارها و ساختمانهای دیگر کیش مشاهده میشود. این نکتهای است که در روند توسعه فراموش شده است. ایجاد هتلهای پنج ستاره میتواند خوب باشد، اما بهتر این است که از معماری بومی کیش بهره گرفته شود. این ساختمانها و مجموعه هنری ارزشمند بخشی از داراییهای این جزیره به شمار میآیند.
محیط طباطبایی سپس به افتتاح موزه مصر اشاره کرد و اظهار داشت: کشوری مانند مصر که از نظر اقتصادی در وضعیت مطلوبی نیست، ۱۴ میلیون گردشگر دارد و یک و نیم میلیون دلار برای راهاندازی این موزه هزینه کرده است. در اینجا ما هزینههای زیادی به ساخت هتلهای پنج ستاره اختصاص میدهیم، اما خروجی آن چیست و این هتلها چه خدماتی ارائه میدهند؟ موزه مصر در شرایطی افتتاح شد که باور جهانی وجود دارد که به پایان دوره موزهداری رسیدهایم.
حمیدرضا سلیمانی، مدیرعامل مؤسسه موزههای بنیاد مستضعفان (دفینه) گفت: امروزه موزهها در دنیا دیگر صرفاً گورستان اشیاء نیستند، بلکه مراکز کار و برنامهریزی محسوب میشوند. در سال گذشته، بنیاد مستضعفان تقریباً ۷ موزه به مجموعه موزههای کشور افزوده و با ایکوم در هر یک از این موزهها آکادمیهایی برای انتقال تجارب راهاندازی نمودهایم. به نظرم تمام داراییها در موزهها میتواند به انتقال تجربه کمک کند.
او همچنین ادامه داد: اولین الگوی همکاری را در کشور با سازمان منطقه آزاد کیش به مرحله اجرا درآوردیم و این الگو اکنون جایگاهی به دست آورده است که شهرهای دیگر کشور هم برای اجرای آن از ما درخواست میکنند. ما نیز با این استقبال میکنیم. کیش میتواند نقطه شروع فعالیتهای هنری باشد.
علی حسنلو، معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش همچنین در این مراسم بر لزوم خلق روایتهای منحصربهفرد برای کیش تاکید کرد تا بتوانیم این روایتها را به برندی برای کیش تبدیل کنیم و بر اساس آن اقدام به جذب گردشگران و سرمایهگذاران نماییم. در حال حاضر، کیش جزیرهای نیست که هر گونه سرمایهگذاری به راحتی جذب آن شود. لازم است که مسیری مشخص برای جذب سرمایهگذاران ایجاد کنیم و به ارزش افزوده توجه کنیم و بتوانیم گردشگرانی را که به دنبال نقاط خالی هستند، جذب کنیم.
او افزود: به نقل از مشاور طرح جزیره کیش، نوع گردشگری که اینک در جزیره تجربه میشود، بیشتر هزینهزا است تا سودآور. در حالی که گردشگر باید ارزش افزوده ایجاد کند و نباید تنها هزینه به مقصد تحمیل کند.
حسنلو خاطرنشان کرد: ما در کیش مصمم به ارتقاء کیفیت گردشگری هستیم و به دنبال پیدا کردن روایتهای خاصی هستیم که گردشگران خارجی را به خود جذب کند.
معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش تاکید کرد: کیش جزیرهای نوظهور نیست، در حالی که در ذهن مردم همچنان بهطور اشتباه به عنوان جزیرهای لوکس و تازهساز تصور میشود. این جزیره ریشه در تاریخ دارد و مستندات آن در تاریخ به وضوح وجود دارد.
او با اشاره به تاریخ غنی کیش گفت: ممکن است معروفترین گردشگر کیش، سعدی باشد که داستانهایی از تجارت در آن زمان و در بندر حریره به زبان آورده است. بررسیهای باستانشناسی از سال گذشته در این بندر آغاز شده و این روند در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت. همچنین، هشت میراث ناملموس این جزیره امسال در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.
معاون گردشگری کیش اعلام کرد: ما فراموش کردهایم که چه داراییهایی در کیش داریم. برای مثال، همین بنا (موزه هزارههای هنر متعلق به بنیاد مستضعفان که در ساختمان نخستوزیری ساخته شده است) در حالتی بلاتکلیف بود و اکنون به کاربری میراثی تبدیل شده است.
او همچنین به افتتاح موزه مصر پرداخته و اظهار داشت: تمامی کشورهای جهان همواره تواناییهای نوینی را به نمایش میگذارند. این افتتاحیه نشان میدهد که تمدنهای بزرگ تاریخی، که از توسعه مدرن فاصله گرفته بودند، با یک روایت نوین میتوانند خود را دوباره تعریف کنند. این تمدنها همگی در حال حاضر با بحرانهایی مواجه هستند. موزه مصر نیز در شرایطی بازگشایی شد که کشورهای مختلف، به ویژه کشورهای عرب، درگیر توسعه سریع و نامتوازن هستند، اما مصر با این افتتاحیه به نوعی در سطحی همچون جام جهانی و المپیک با داشتههای تاریخیاش، خود را معرفی کرد.
معاون گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش در نهایت با اشاره به ویژگی تردد بدون ویزا در این جزیره برای برگزاری رویدادهای بینالمللی تاریخی و فرهنگی آمادگی خود را اعلام کرد.
در ادامه، کتاب هزارههای هنر با معرفی بیش از ۳۰۰ اثر موزهای که در موزه هزارههای هنر کیش به نمایش درآمده، رونمایی شد. این موزه که حدود یک ماه پیش در ساختمان مرتبط با نخست وزیر پهلوی دوم آغاز به کار کرده است، مجموعهای شامل مجسمههای برنزی، سفالهای اسلامی، سفالهای آبی و سفید چینی، سفالهای سلادون چینی، پاراوانهای ژاپنی، جواهرات باستانی، اشیاء عاجی، ترمههای دوره قاجار، سکههای لاری دوره صفویه، کاشیهای تزئینی، ظروف کریستالی و نقرهای و تابلوهای نقاشی از هنرمندان اروپایی قرن نوزدهم میلادی را به نمایش میگذارد.
