طلا را کنار بگذارید / از گوشی‌های هوشمند تا خودروهای الکتریکی، دنیای بدون این عنصر متوقف می‌شود

به نقل از خبرآنلاین، آلومینیوم، فلزی که در مقایسه با جاذبه‌های ژئوپلیتیکی عناصر کمیاب و براق طلا کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، در واقع به شالوده زندگی مدرن تبدیل شده و جای خود را در همه‌جا از جمله هواپیماها و خودروهای برقی تا آیفون‌ها، پنجره‌ها و کنسروهای نوشیدنی پیدا کرده است.

در حال حاضر، در حالی که سیاستمداران تمرکز خود را بر روی فلزاتی مانند مس، ژرمانیوم و عناصر نادر خاکی گذاشته‌اند، آلومینیوم به طرز عجیبی از کانون توجه خارج مانده است. اما این غفلت با واقعیت‌های بازار سازگار نیست. آلومینیوم به ارزش سالانه نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار، بزرگ‌ترین فلز غیرآهنی موجود در دنیا به شمار می‌رود و تنها فولاد به‌عنوان پرمصرف‌ترین فلز از آن سبقت گرفته است.

فراوان اما پر هزینه

در مقایسه با طلا یا عناصر کمیاب، منابع اولیه آلومینیوم به وفور در پوسته زمین موجود هستند. سنگ بوکسیت به‌طور گسترده‌ای در دسترس است. اما فرآیند استخراج و تصفیه آن به فلز خالص، فرایندی پیچیده و انرژی‌بر است به‌گونه‌ای که در قرن نوزدهم، آلومینیوم قیمتی بالاتر از نقره داشت.

ناپلئون برای میهمانان ویژه خود ظروف آلومینیومی فراهم می‌آورد و در سال ۱۸۸۴، نوک بنای یادبود واشنگتن در ایالات متحده به‌وسیله هرمی از آلومینیوم تزئین شد، نمایانگر فلزی که در آن زمان «گران‌بهاتر از نقره» بود. به‌زودی، با کشف روش‌های جدید پالایش، آلومینیوم از فلز لوکس به ماده‌ای رایج تبدیل شد.

لیکن راز واقعی آلومینیوم در وابستگی شدید آن به انرژی نهفته است. برای تولید هر تن از این فلز، کارخانجات ذوب به میزان برقی نیاز دارند که برابر با مصرف پنج خانه آلمانی در یک سال است. به همین دلیل، آلومینیوم در میان تولیدکنندگان به‌عنوان «برق جامد» شناخته می‌شود.

این وابستگی سنگین به انرژی، تولید را در برابر نوسانات قیمت برق و سیاست‌های زیست‌محیطی بسیار آسیب‌پذیر کرده است. در اروپا، به دلیل هزینه‌های بالا، تعداد زیادی از کارخانه‌های ذوب تعطیل شده‌اند، در حالی که چین با تکیه بر انرژی برق‌آبی و زغال‌سنگ، بخش اعظم ظرفیت تولید جهانی را در اختیار دارد.

امروزه چین به‌عنوان بزرگترین تولیدکننده آلومینیوم در دنیا شناخته می‌شود و نزدیک به نیمی از عرضه جهانی را کنترل می‌کند. این کشور به سقف قانونی ۴۵ میلیون تن در سال برخورد کرده است، اما انتظار می‌رود که از طریق سرمایه‌گذاری‌های خارجی، تولید خود را گسترش دهد.

اگر روند فعلی ادامه یابد، صنایع در نقاط مختلف دنیا به تدریج بیش از پیش به واردات آلومینیوم از چین وابسته خواهند شد.

از این منظر، جهان در حال عبور به سمت یک تناقض خطرناک است. از یک سو، تقاضا برای خودروهای برقی، تجهیزات الکترونیکی و زیرساخت‌های سبز در حال افزایش است و از سوی دیگر، ظرفیت تولید، به ویژه در خارج از چین، محدود و رو به افول است.

اگر عرضه نتواند همگام با این رشد پیش برود، بازار ممکن است با افزایش ناگهانی قیمت‌ها مواجه شود. بحران‌هایی که کارشناسان از هم‌اکنون به آن هشدار می‌دهند.

آلومینیوم نه تنها درخشش طلا را ندارد، بلکه جذابیت ژئوپلیتیکی عناصر کمیاب را نیز دارا نیست، اما در عمق اقتصاد جهانی نفوذ دارد. بدون این فلز، هیچ «جهان برقی‌شده‌ای» به وجود نخواهد آمد. در عین حال، همین فلز خاکستری می‌تواند به یکی از نقاط آسیب‌پذیر آینده صنعتی جهان تبدیل شود.

منبع: بلومبرگ

5858