سرنوشت درآمدهای موزههای بنیاد مستضعفان چیست؟
بنیاد مستضعفان در حال حاضر مدیریت و سرپرستی نزدیک به ۱۵ موزه را در سطح کشور به عهده دارد. با توجه به اینکه هزینه ورودی این موزهها برای بازدیدکنندگان ایرانی بین ۳۵۰ تا ۴۰ هزار تومان و برای گردشگران خارجی ۷۵۰ هزار تومان تعیین شده است، سوالی که به وجود میآید این است که عواید حاصل از این موزهها در کجا و چگونه خرج میشوند و با توجه به هدفهای کلی بنیاد مستضعفان، قشرهای نیازمند چه سهمی از فعالیتهای فرهنگی این بنیاد دریافت میکنند؟ همچنین چه تدابیری طبق دستورالعمل بنیاد مستضعفان برای مناطق کمبرخوردار در نظر گرفته شده است؟
حمیدرضا سلیمانی، مدیرعامل مؤسسه موزههای دفینه که وابسته به بنیاد مستضعفان است، به این سوال پاسخ داد و عنوان کرد: ما یک آییننامه حمایتی برای این اقشار داریم که شرایط بازدید آنها نسبت به دیگر گروهها متفاوت است و تخفیفهایی نیز برای آنها در نظر گرفتهایم. به عنوان مثال، بازدید از موزههای بنیاد برای دانشآموزان مناطق محروم معمولاً رایگان است و حتی هزینه سفر و پذیرایی افرادی که از نقاط مختلف کشور به این موزهها مراجعه میکنند، تأمین میشود.
وی همچنین خاطرنشان کرد: هزینههای نگهداری موزه و امور جاری به هر حال بالا است و مبلغ بلیت که دریافت میشود، به هیچ وجه قابل مقایسه با هزینههای جاری و نیازهای تعمیر و مرمت نیست. یقیناً بنیاد مستضعفان در این حوزه حمایتهایی خواهد داشت و ما این ضمانت را میدهیم که کمکرسانی به نیازمندان در زمینه موزهها به بهترین شکل انجام خواهد شد.
سلیمانی اضافه کرد: به غیر از این، ما طرحی با عنوان «موزه سیار» در دست اقدام داریم که هدف آن اجرای این طرح در مناطق دورافتادهای است که رفت و آمد به آنها دشوار است.
مدیر موزههای بنیاد مستضعفان در پاسخ به این سوال که اقشار نیازمند به چه نحوی میتوانند از این طرح بهرهمند شوند و چه فایدهای برای آنها دارد، بیان کرد: ما برنامهریزی کردهایم که موزه سیار را برای افرادی که قادر به بازدید از موزهها نبوده و یا به این فضاها دسترسی ندارند، اجرا کنیم. به همین خاطر در مناطق محروم، روستاها و مناطق خارج شهری که امکان آشنایی با فرهنگ ایران وجود ندارد، آموزشهای مربوط به میراث فرهنگی ارائه میشود. اجرای این طرحها از عواید موزهها تأمین میگردد. ما همچنین اقدام به مدلسازی آثار تاریخی میکنیم و سعی داریم از طریق ماکتها کودکان و نوجوانان روستاها را با آثار تاریخی آشنا سازیم و فرهنگ این آثار را به صورت میراث ملموس و ناملموس معرفی کنیم.
بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی در اسفندماه سال ۵۷ با هدف تصرف داراییهای خانواده پهلوی و وابستگان آنها برای اقشار محروم و مستضعف جامعه تأسیس گردید.
در ماده ۶ اهداف کلی بنیاد مستضعفان مشخص شده است: اهداف بنیاد به منظور ارتقاء سطح زندگی مادی، معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومین جامعه و اداره بهینه داراییهای تحت پوشش و پیوسته در عرصههای اقتصادی در چارچوب سیاستهای کلی نظام تعریف شده است. بر همین اساس وظایفی برای این بنیاد ترسیم شده است.
فعالیتهای فرهنگی بنیاد شامل مجموعهای از خدمات آموزشی، پژوهشی، مطالعاتی و فرهنگی است که به منظور رشد سرمایههای انسانی و توسعه تحقیقات و فناوریهای کاربردی و نیز حفاظت و بهرهبرداری از اشیاء، اسناد و آثار تاریخی و موزهای دنبال میشود.
در همین راستا، گروه موزههای دفینه از سال ۱۳۷۴ کار خود را با هدف جمعآوری و نگهداری آثار موزهای موجود در بنیاد آغاز کرده است. از جمله فعالیتهای مهم این مجموعه میتوان به نمایش و پژوهش، ساماندهی، مرمت، تهیه شناسنامه علمی برای آثار موزهای، تفکیک و تجهیز آثار موزهای شامل ظروف، تندیسها، لوسترها، فرشها، پوشاک، خودروهای قدیمی، سفالینه، جنگافزار، مفرغها، زیورآلات، سکه و اسکناس، تابلوهای نقاشی با ارزش ایرانی و خارجی، نقشههای جغرافیایی قدیمی به ویژه خلیج فارس و مرقعات نفیس، در و پنجرههای مشبک و معرقکاری شده و تابلوکاشیهای نفیس اشاره کرد. گرچه فعالیتهای این گروه از سال ۱۳۷۴ با عنوان «اداره کل موزههای بنیاد» با رویکرد تخصصی و موزهداری آغاز شد، پیش از آن نیز فعالیتها با نام «موزههای دفینه» انجام شده و از سال ۱۳۸۴ به بعد نیز تحت عنوان «گروه موزههای دفینه» ادامه پیدا کرده است. در حال حاضر این مؤسسه همچنین دارای حدود ۱۵ موزه در شهرهای تهران، رامسر، اصفهان، یزد و ۱۰ خزانه تخصصی دیگر با عناوین سفال، بافته، سازههای معماری، تندیس، رنگ و نقش (تابلوهای نقاشی)، پول و جواهر و آرایه، زمان، خودروهای تاریخی و جنگ افزارهای تاریخی میباشد.
