خطر در معرض مرگ زودرس برای این گروهها
وجود ذرات معلق در هوا بسته به تراکم آنها میتواند بسیار خطرناک برای تنفس انسان باشد. این نوع آلودگی میتواند به بروز بیماریهایی منجر شود که ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشند یا حتی باعث مرگ زودرس گردد. شدت این آلودگی میتواند از چند ساعت تا چند روز ادامه یابد. مرگ زودرس ناشی از تنفس این ذرات، ممکن است در همان روزی که غلظت آنها افزایش مییابد، یا در فاصله یک تا دو ماه بعد از آن اتفاق بیفتد.
مطابق گزارشهای معاونت بهداشت وزارت بهداشت، آلودگی ناشی از ذرات معلق اثرات مضری متعدد بر سلامتی دارد که شامل اختلال در عملکرد ریه و افزایش وقوع حملات قلبی است. تحقیقات نشان داده است که افزایش موقتی تراکم ذرات میتواند باعث افزایش مرگ و میر نوزادان، افزایش مراجعه به بیمارستان بخاطر بیماریهای قلبی و عروقی مانند حملات قلبی و بیماری ایسکمیک قلبی، افزایش نیاز به بستری به دلایل بیماریهای مزمن انسدادی ریه (COPD)، افزایش بستری کودکان به علت آسم و همچنین افزایش شدت حملات آسم در این گروه سنی شود.
قرار گرفتن در معرض غلظتهای بالای ذرات معلق برای مدت طولانی نیز میتواند کشنده باشد. در سال ۲۰۱۳، آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان که تحت نظارت سازمان جهانی بهداشت فعالیت میکند، اعلام کرد که این ذرات به خودی خود سرطانزا هستند، بدون توجه به منبع تولید آنها. مواجهه طولانی مدت با این ذرات میتواند به تولید آسم در کودکان، تشدید بیماریهای مزمن انسدادی ریه در بزرگسالان، کاهش رشد عملکرد ریه در کودکان و نوجوانان، افزایش خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی و همچنین افزایش احتمال حملات قلبی و سکته مغزی منجر شود.
تحقیقات درباره تأثیرات طولانیمدت آلودگی ذرات بر سیستم عصبی نشان میدهد که این نوع آلودگی میتواند منجر به کاهش حجم مغز و بروز زوال عقل در بزرگسالان گردد. شواهد علمی حاکی از آن است که آلودگی ذرات ممکن است بر روی حاملگی نیز تأثیر بگذارد، به طوری که موجب زایمان زودرس، کم بودن وزن نوزادان در هنگام تولد و افزایش مرگ و میر جنینی و نوزادی میشود.
افزایش غلظت ذرات معلق قابل تنفس در نتیجه پدیده گرد و غبار میتواند بیماریهای قلبی و تنفسی را تشدید کند، دید را کاهش داده و احتمال بروز حوادث، از جمله حوادث رانندگی را افزایش دهد. این پدیده همچنین میتواند منجر به اختلال در فعالیتهای اجتماعی و حمل و نقل گردد و در نهایت به تعطیلی مدارس و ادارات منتهی شود.
ذراتی که ناشی از گرد و غبار هستند، علاوه بر مصدر اولیه ایجاد آن که معمولاً مناطق خشک و نیمهخشک میباشد، میتوانند توسط جریانهای باد به مسافتهای دوردست منتقل شوند. این وضعیت به ویژه برای ذرات ریزتر که زمان بیشتری میتوانند در هوا معلق باقی بمانند، مشهودتر است.
ذرات ریز معلق در هوا که ناشی از گرد و غبار یا به صورت طبیعی در هوای شهرهای بزرگ وجود دارند، میتوانند از راههای مختلفی وارد بدن انسان شده و اثرات منفی خود را اعمال کنند. بنابراین، کنترل ورود این ذرات به بدن تا حدی میتواند خطرات ناشی از آنها را کاهش دهد؛ در نتیجه، گرد و غبار موجود در هوا میتواند عواقب جدی برای سلامت بشر به همراه داشته باشد.
اندازه ذرات گرد و غبار به عنوان یک عامل کلیدی در تشخیص خطرات بالقوه برای سلامت انسان مطرح است. ذرات بزرگتر از ۱۰ میکرومتر قادر به نفوذ به دستگاه تنفسی نیستند و تنها میتوانند به اندامهای خارجی آسیب بزنند و معمولاً موجب تحریک پوست و چشم، ملتحمه و افزایش حساسیت به عفونتهای چشمی میشوند.
ذرات قابل استنشاق که اندازهای کمتر از ۱۰ میکرومتر دارند، اغلب در بینی، دهان و سیستم تنفسی فوقانی متوقف میشوند و ممکن است با اختلالات تنفسی مانند آسم، نای، ذاتالریه، رینیت آلرژیک و سیلیکوزیس مرتبط باشند. اما ذرات ریزتر میتوانند به عمق دستگاه تنفسی نفوذ کرده و وارد جریان خون شوند، جایی که میتوانند بر تمامی اندامهای داخلی تأثیر گذاشته و منجر به نارساییهای قلبی عروقی شوند.
