چالشهای اقتصادی پرسنل داروخانهها/ کار بدون پوشش بیمه و دریافت حقوق ۱۲ میلیون تومانی!
نماینده کارکنان داروخانههای کرمانشاه از شرایط وخیم شاغلان در داروخانهها خبر میدهد. او بیان میکند که در برخی داروخانهها بهطور مستقیم اعلام میشود که بیمهای ارائه نمیشود؛ اگر راضی به کار با حقوق ۱۲ میلیون تومان هستید، به ما بپیوندید. بسیاری از افراد به دلیل دشواری یافتن شغل مناسب و ناچاری، این وضعیت ناعادلانه را میپذیرند.
اقتصاد ایران در ماههای اخیر، بهویژه پس از بروز جنگ و شدتگیری نااطمینانیهای اقتصادی، با طوفانی جدید از افزایش قیمتها، افت قدرت خرید و عمیقتر شدن بحران معیشتی مواجه شده است. رشد انفجاری نرخ ارز، بالا رفتن هزینههای تولید، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش قیمت کالاهای اساسی، فشار مضاعفی به خانوارهای ایرانی وارد کرده است. در این دوران بحرانی، کارگران و کارمندان بیش از سایر گروهها آسیب دیدهاند؛ چراکه درآمدهای آنها نهتنها همپای نرخ تورم رشد نکرده، بلکه هر روز بیش از پیش از هزینههای واقعی زندگی فاصله میگیرد.
امروز بخش عظیمی از نیروی کار کشور از جمله کارگران بیمهشده توسط سازمان تأمین اجتماعی، با دستمزدهایی زندگی میکنند که حتی پاسخگوی اولیهترین نیازهای معیشتیشان نیست. هزینههای مسکن، خوراک، درمان، حملونقل و آموزش در سالهای گذشته با سرعتی بسیار بیشتر از رشد حقوقها افزایش یافته و بسیاری از خانوادههای کارگری را در معرض فقر یا زیر خط فقر قرار داده است. درعین حال، رکود اقتصادی و افول فعالیت بسیاری از کسبوکارها، امنیت شغلی را به شدت تهدید کرده و بسیاری از کارگران برای حفظ شغل خود، ناچار به پذیرش حقوقهای پایینتر یا حتی کار بدون بیمه شدهاند.
داروخانهها نیز از این بحران بدور نماندهاند. اگرچه این مراکز در ظاهر بخشی از نظام درمان و سلامت به حساب میآیند، اما کارکنان آنها نیز بهمانند میلیونها کارگر دیگر با مشکلات معیشتی، دستمزدهای ناکافی و ناامنی شغلی دست و پنجه نرم میکنند. افزون بر این، افزایش هزینههای مدیریت داروخانه، رشد اجارهبها، کاهش قدرت خرید مردم و افت فروش دارو و مکملهای غذایی، وضعیت اقتصادی بسیاری از داروخانههای خصوصی را به چالش کشانده است.
در مصاحبه فعلی، برهان آرش، فعال کارگری و نماینده کارکنان داروخانههای استان کرمانشاه، تصویری از وضعیت نیروی کار در داروخانهها ارائه میدهد؛ روایتی که نهتنها بر کارکنان این بخش تمرکز دارد بلکه نمایانگر شرایط دشوار میلیونها کارگر ایرانی نیز هست؛ افرادی که به گفته او، دیگر برای زندگی نمیجنگند، بلکه تنها برای بقای خود تلاش میکنند.
این شغل فقط برای زنده ماندن است، نه زندگی کردن
آرش تأکید میکند که وضعیت کارکنان داروخانهها نمیتواند جدا از شرایط عمومی سایر کارگران کشور مورد بررسی قرار گیرد. او میگوید که بخش بزرگی از کارگران تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی با درآمدهایی زندگی میکنند که حتی هزینههای ابتدایی زندگی را نیز پاسخ نمیدهد.
وی تصریح میکند: کارگرانی که امروز زندگی میکنند، تنها برای زنده ماندن کار میکنند؛ نه برای زندگی کردن. فردی با دو فرزند که مستأجر است و حقوقی بین ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان دریافت میکند، وقتی مجبور است ۱۵ تا ۱۶ میلیون تومان بابت اجاره خانه پرداخت کند، دیگر چیزی برای خوراک، پوشاک، ایاب و ذهاب و دیگر نیازهای خانوادهاش باقی نمیماند.
او ادامه میدهد که افزایشهای سالیانه دستمزد نیز تأثیر چندانی در بهبود وضع زندگی کارگران نداشته است. آرش میگوید: هر سال تنها چند میلیون به حقوقها اضافه میشود و انتظار دارند که خوشحال باشیم، اما این وضعیت معیشتی ما را بهبود نمیبخشد. ما گروهی هستیم که تا آخر عمر با نگرانی تأمین هزینههای زندگی دست و پنجه نرم میکنیم.
کار بدون بیمه و درآمدهای ناچیز در داروخانهها
این فعال کارگری بر این باور است که وضعیت کارکنان داروخانههای خصوصی حتی از حداقلهای قانونی به دور شده است. به گفته او، بسیاری از داروخانهها به دلیل مشکلات اقتصادی، نیروهای خود را بدون بیمه به کار میگیرند.
وی اظهار میکند: برخی داروخانهها بهصراحت اعلام میکنند که بیمهای پرداخت نخواهند کرد؛ اگر میخواهید با حقوق ۱۲ میلیون تومان کار کنید، در اختیار ما باشید. بسیاری نیز به سبب مشکلات اقتصادی و نبود شغل مناسب، این شرایط را میپذیرند.
آرش اشاره میکند که حتی کارکنانی که بیش از ۱۰ یا ۱۵ سال سابقه کار دارند و مسئولیتهای حساسی در داروخانه بر عهده گرفتهاند، معمولاً بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تومان حقوق دریافت میکنند؛ رقمی که با هزینههای زندگی تناسبی ندارد.
او تأکید دارد که کارکنان داروخانهها از شرایط کنونی راضی نیستند و وضعیت اقتصادی این بخش به هیچ عنوان مطلوب نیست.
بحران داروخانههای خصوصی؛ کاهش نیرو و افزایش هزینهها
آرش در پاسخ به این سؤال که آیا وضعیت اقتصادی داروسازان نیز بدتر شده است، میگوید که اوضاع نسبت به گذشته وخیمتر گشته است. به گفته او، بسیاری از داروخانهها برای کاهش هزینهها ناچار به تعدیل نیرو شدهاند. او بیان میکند: داروخانهای که پیشتر پنج نفر کارکن داشت، اکنون دو نفر را کم کرده است، زیرا دیگر توان پرداخت هزینهها را ندارد.
آرش افزایش شدید اجارهبهای واحدهای تجاری را یکی از عوامل اصلی فشار به داروخانهها میداند و میگوید: قبلاً اجاره یک واحد تجاری در شهرستانهای کوچک بین ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان بود، اما اکنون برخی مالکان برای همان ملک درخواست ۸۰ میلیون تومان اجاره دارند. داروخانه در چنین شرایطی چقدر میتواند درآمد داشته باشد که هم اجاره را بپردازد و هم هزینههای دیگر را تأمین کند؟
کاهش مراجعه بیماران و افت فروش
این فعال کارگری اشاره میکند که افزایش قیمت دارو و کاهش قدرت خرید مردم موجب کاهش نرخ مراجعهکنندگان به داروخانهها شده است.
او میگوید: بسیاری از مردم دیگر به پزشک مراجعه نمیکنند. بهجای اینکه نسخه کامل بگیرند، معمولاً چند عدد قرص یا داروی ضروری خریداری میکنند یا حتی به خوددرمانی روی میآورند.
به نظر او، این روند باعث کاهش درآمد داروخانهها و افزایش فشار اقتصادی بر کارکنان و مالکان این واحدها شده است.
مکملهای دارویی؛ کالایی که از سبد خانوار حذف شده است
آرش در بخش دیگری از گفتوگوی خود به کاهش فروش مکملهای دارویی اشاره میکند. او میافزاید: قیمت مکملها به چندین برابر افزایش یافته است. مکملی که قبلاً در حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بود، حالا به ۵ میلیون تومان رسیده است. وقتی قیمت سه یا چهار قلم مکمل به حدود ۲۰ میلیون تومان میرسد، طبیعی است که بسیاری از مردم دیگر توان خرید آن را نداشته باشند.
این فعال کارگری بیان میکند که بسیاری از مراجعهکنندگان حتی در صورت تجویز پزشک هم خرید این اقلام را به تأخیر انداخته یا کاملاً از خرید آنها صرفنظر میکنند.
گرانی تنها به دارو محدود نمیشود
این فعال کارگری تصریح میکند که بحران اقتصادی زندگی مردم را در تمامی جوانب تحت تأثیر قرار داده است. او با اشاره به افزایش قیمت کالاهای مصرفی میگوید: از محصولات غذایی تا سادهترین کالاهای مصرفی، قیمت همهچیز بهشدت افزایش یافته است. دستکشهای ظرفشویی که قبلاً حدود ۴۵ هزار تومان بود، امروز به حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
او همچنین به افزایش وحشتناک هزینههای بخش کشاورزی اشاره میکند و میگوید: همانطور که بیان شد، بحران عمومی است و تقریباً تمام بخشها را تحت تأثیر قرار داده است. ببینید، کود شیمیایی که سال گذشته کشاورزان برای گندم حدود ۷۰۰ هزار تومان خریداری میکردند، حالا به حدود هفت میلیون تومان افزایش پیدا کرده است. بنابراین فقط کارگران نیستند که با مشکلات مواجه هستند؛ کشاورزان، تولیدکنندگان و بسیاری از اقشار جامعه نیز با همین دشواریها رو به رو هستند.
ثروتمندان ثروتمندتر و فقرا فقیرتر میشوند
آرش در پایان این گفتوگو، تصویری کلی از وضعیت اقتصادی کشور ارائه میدهد. او بر این باور است که روند صعودی قیمتها بیش از همه به زیان اقشار کمدرآمد تمام میشود.
این فعال کارگری تأکید میکند: کسانی که سرمایه دارند، همچنان با افزایش قیمتها ثروتمندتر میشوند، اما کارگران و حقوقبگیران هر روز در حال فقیرتر شدن هستند. ما سرمایهای در اختیار نداریم که ارزش آن با افزایش نرخ تورم بالا برود؛ تنها دارایی ما حقوقی است که دیگر قادر به پاسخگویی به نیازهای زندگی نیست.
او خاطرنشان میکند که مشکلات کارکنان داروخانهها تنها بخشی از بحران عمیقتری است که هماکنون بسیاری از کارگران ایرانی با آن دست و پنجه نرم میکنند؛ بحرانی که شامل کاهش قدرت خرید، ناامنی شغلی و افزایش هزینههای زندگی، تمام ابعاد معیشت آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
