با کاهش مصرف قند از ابتلا به آلزایمر جلوگیری کنید
پروتئینهای نامناسبی که چیدمان نادرستی دارند و بهعنوان عوامل مؤثر در تشدید آسیبهای عصبی مختلف شناخته میشوند، میتوانند با استفاده از تزریق نانوذرات خاص طراحیشده، از تشکیل پلاکهای مضر جلوگیری کنند.
تازهترین یافتهها نشان میدهند که این ذرات سرشار از خواص دوستدار چربی و آب که به دست یک گروه بینالمللی از پژوهشگران ساخته شدهاند، پروتئینهای آمیلوئید بتا را پیش از آنکه توانایی چسبیدن را پیدا کنند، به دام میاندازند و از بافت در برابر آسیبهای مرتبط با بیماری آلزایمر محافظت میکنند.
ساموئل استاپ (Samuel Stupp)، پژوهشگر مواد دانشگاه نورث وسترن (Northwestern) خاطرنشان میکند: در بسیاری از این اختلالات، پروتئینها ساختار پیچیده کارآمد خود را از دست میدهند و به شکل تودههای مضر تجمع میکنند که به نورونها حمله میکنند و برای آنها بسیار خطرناک هستند.
وی افزود: روش درمانی ما با به دام انداختن پروتئینهای نادرست چین خورده، از شکلگیری این رشتهها در مراحل اولیه جلوگیری میکند. به اعتقاد ما، رشتههای کوتاه آمیلوئید که به نورونها نفوذ میکنند، در مراحل اولیه سمیترین شکل هستند. ما امیدواریم که این رویکرد با پیشرفتهای بیشتر قادر به تأخیر قابل توجه در پیشرفت بیماری آلزایمر باشد.
این درمان مبتنی بر ترکیباتی به نام «پپتید آمفیفیل» (peptide amphiphile) است که به آسانی با لیپیدهای چربی ترکیب میشود و در آب هم محلول است. این مولکولها قبلاً در داروهای دیگری مشابه با سماگلوتید (معروف به «اوزمپیک») استفاده شدهاند.
علاوه بر آن، مادهای با نام ترهالوز (trehalose) نیز در این فرآیند حاضر است. تجربیات قبلی نشان دادهاند که این قند طبیعی در جلوگیری از چینخوردگی نادرست پروتئینها مؤثر است و مانع از شکلگیری تودههای خطرناک پروتئینی میشود.
زیجون گائو (Zijun Gao)، شیمیدان آلی از دانشگاه نورث وسترن توضیح میدهد: ترهالوز به طور طبیعی در گیاهان، قارچها و حشرات وجود دارد و از آنها در برابر تغییرات دما، بهویژه کمآبی و یخزدگی محافظت میکند.
این محققان میگویند: تحقیقات بهعملآمده توسط گروههای دیگر نشان داده که ترهالوز میتواند از بسیاری از ماکرومولکولهای بیولوژیکی از جمله پروتئینها محافظت کند؛ بنابراین ما تصمیم گرفتیم تا ببینیم آیا میتوانیم از آن برای تثبیت پروتئینهای نادرست چین خورده استفاده کنیم یا خیر.
این تیم تحقیقاتی متوجه شده است که هنگامی که پپتید آمفیفیلها با ترهالوز ترکیب میشوند، تغییرات قابل توجهی رخ میدهد. قند سبب میشود تا ساختار مولکولی کمتر پایدار و سستتر شود و در نتیجه واکنش با پروتئینهایی نظیر آمیلوئید بتا را تشویق کند.
در پی این تغییرات ساختاری، پروتئینهای آمیلوئید بتا به راحتی میتوانند به ساختار پپتید آمفیفیلهای تقویتشده با قند راه پیدا کنند و در این محیط نمیتوانند آسیبی ایجاد کنند. به این ترتیب، پروتئینهای بالقوه خطرناک به دام میافتند و خطرات متوجه نورونها کاهش مییابد؛ این فرآیند را میتوان بهعنوان «خدمه پاکسازی» برای پروتئینهای نادرست چین خورده توصیف کرد.
این رویکرد، نسبت به روشهای پیشینی که در برابر پروتئینهای مضر به کار میرفته، رویکردی نوین است، زیرا هدف آن بیثبات کردن این پروتئینها در مراحل اولیه، یعنی قبل از آنکه رشتههای آمیلوئید به طور کامل تثبیت شوند و جابجایی آنها دشوار گردد، میباشد.
