صعود بیسابقه قیمت سیمان؛ هر کیسه به ۳۲۰ هزار تومان رسید
در روزهای اخیر، با شروع فصل گرما و افزایش ناترازی انرژی در کشور، قطع برق برنامهریزیشده در واحدهای صنعتی، به ویژه در کارخانه سیمان بجنورد، باعث بروز چالشهای جدی در زمینه تولید و بازارهای وابسته به این صنعت شده است. بررسیها و دادههای میدانی نشان میدهد که قیمت سیمان در اردیبهشت ۱۴۰۴ دو برابر قیمت اردیبهشت ۱۴۰۳ شده و رکود قابل توجهی در فعالیتهای ساختوساز در استان مشاهده میشود.
اگرچه اخبار حاکی از آن است که از هفته پیش، با کاهش چشمگیر قیمت سیمان در بازار و بالا رفتن شدید قیمت هر کیسه سیمان در بازار آزاد که به ۳۰۰ هزار تومان هم رسیده بود، مجدداً برق و تولید به کارخانه سیمان بجنورد بازگشته، اما نشانههایی از رکود غیرمنتظره در ساختوساز مسکن در کلیه شهرهای خراسان شمالی مشاهده میشود.
افزایش ۱۳۰ تا ۱۵۰ درصدی قیمت در یک سال
افزایش قیمت سیمان در روزهای اخیر و انتشار اطلاعات پیرامون قطعی برق از سوی شرکتها در عرصه رسانهای و فضای مجازی کشور، موجب بروز نگرانیهایی در میان فعالان بازار و مردم شده است. انتشار گسترده قیمتهای مختلف و گاه غیرمعقول برای هر کیسه سیمان نشان میدهد که بازار به شدت تحت تأثیر جنجالهای رسانهای قرار گرفته و دچار نوسانات شدید شده است.
به عنوان مثال، در حالی که شرکتهای توزیعکننده قیمت عمده هر کیسه سیمان تیپ ۲ تهران را بین ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تومان اعلام میکنند، گزارشهایی از فروش همان محصول تا ۳۲۰ هزار تومان نیز منتشر شده است. حتی مواردی مشاهده شده که قیمت سیمان در بازار خردهفروشی به ۲۷۰ هزار تومان رسیده است. این تفاوتهای شدید قیمتی نه تنها به بینظمی بازار افزوده است، بلکه توان برنامهریزی را از مصرفکنندگان، سازندگان و پیمانکاران سلب کرده است.
به طور کلی، صنعت سیمان یکی از ارکان اصلی توسعه و ساختوساز در کشور به شمار میرود و هر گونه اختلال در زنجیره تأمین آن، تاثیرات دامنهداری بر سایر بخشهای اقتصادی خواهد داشت. بنابراین، ضروری است که نهادهای نظارتی، رسانهها، فعالان اقتصادی و مسئولین دولتی با نگرشی واقعگرایانه و مسئولانه از تحریک بازار اجتناب کرده و تلاش کنند تا ثبات نسبی در این بخش حیاتی ایجاد نمایند. اگر افشای اطلاعات با شفافیت، دقت و به دور از هیجان انجام گیرد، میتواند به بهبود وضعیت کمک کند؛ اما زمانی که این فرایند به ابزاری برای ایجاد نگرانی تبدیل شود، نه تنها صنعت بلکه کل اقتصاد کشور تحتتأثیر قرار خواهد گرفت.
مقایسه قیمت سیمان بین اردیبهشت ۱۴۰۴ و اردیبهشت ۱۴۰۳ نشاندهنده افزایشهای چشمگیر در قیمتها است. بسیاری از انواع سیمان نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی داشتهاند؛ به طوری که برخی محصولات حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ درصد افزایش قیمت را تجربه کردهاند.
تأثیرات قطعی برق بر تولید و قیمت سیمان
سیدی، کارشناس بخش مسکن، در این زمینه گفت: قطع برق نه تنها باعث توقف تولید و آسیب به تجهیزات مستقر در کارخانجات سیمان میشود، بلکه کاهش تولید نیز منجر به کمبود شدید سیمان در بازار گردیده و این امر افزایش چشمگیر قیمتها را به دنبال دارد.
وی ادامه داد: بر پایه آمار انجمن صنفی سیمان، قیمت سیمان در اردیبهشت ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته به دو برابر افزایش یافته است. اظهارات دبیر انجمن صنفی سیمان نشان میدهد که قطعی برق نه فقط تولید را معیوب میکند، بلکه به تجهیزات کارخانهها نیز آسیب میزند؛ زیرا تولید سیمان یک فرآیند پیوسته و غیرقابل توقف است.
سیدی افزود: اثر مستقیم این بحران، رکود در بازار ساختوساز و کاهش شتاب پروژههای عمرانی و مسکن در خراسان شمالی است. بررسیهای میدانی نشان میدهد که بسیاری از پروژههای مسکونی و حتی عمومی در استان به دلیل افزایش بیسابقه قیمت سیمان و تأخیر در تأمین این نهاده، با کاهش سرعت در ساخت، افزایش هزینههای کل و حتی توقف پروژهها روبرو بودهاند. این وضعیت به طور مستقیم برنامه توسعه مسکن در استان را با تهدید جدی مواجه کرده است.
عقبماندگی از برنامه توسعه مسکن و نیاز ۱۵ هزار واحدی
متخصصان و مدیران کارخانههای سیمان بجنورد اظهار میدارند که استان خراسان شمالی به سالانه حدود ۱۵ هزار واحد مسکونی جدید نیاز دارد تا بتواند متناسب با برنامههای توسعهای و پاسخ به تقاضای مسکن، پیش برود. اما افت عرضه، افزایش بیسابقه قیمتها و بحران ناترازی انرژی، موجب عقبماندگی مشهود استان از برنامه تولید مسکن شده و نیاز آینده استان را تشدید کرده است.
مدیرعامل کارخانه سیمان بجنورد نیز به مشکل ناترازی انرژی اشاره کرده و اعلام کرد: تخصیص غیرمنظم برق و افزایش هزینهها، توان برنامهریزی تولید کارخانهها را تحت تأثیر قرار داده و بازار مصرف را دچار تلاطم کرده است.
کارشناسان مسکن نیز به این موضوع هشدار میدهند که اگر راهکارهایی برای حل مشکل انرژی و تضمین عرضه پایدار سیمان تأمین نشود، عقبماندگی از اهداف طرح نهضت ملی مسکن و تشدید بحران خانهدار شدن مسکن طبقه متوسط قابل پیشبینی خواهد بود.
احمد حیدرآبادی در این رابطه به تسنیم گفت: قطع برق برنامهریزیشده در اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۴ در کارخانه سیمان بجنورد، قیمت سیمان را در استان دو برابر کرده و باعث رکود بازار مسکن و ساختوساز گردیده و استان را از برنامه توسعه مسکن دور کرده است.
وی افزود: نیاز سالانه استان به ساخت ۱۵ هزار واحد مسکونی در حال حاضر بیش از پیش حیاتی و خدماتی احساس میشود، اما بحران انرژی به آینده این حوزه خطر جدی تحمیل کرده است.
این فعال در حوزه ساختوساز تصریح کرد: نیاز سالیانه استان خراسان شمالی به ابتدایی حداقل ۱۵ هزار واحد مسکونی برای پاسخ به تقاضای خانوارها و اهداف توسعه تصویبشده، اکنون از همیشه بیشتر حائز اهمیت است. اما وقتی با بحران انرژی و قطع برق روبهرو میشویم، نه فقط فرایند ساخت مسکن به کندی پیش میرود، بلکه هزینه کل به شدت بالا میرود. خانوارها نیز از تأمین سرپناه مناسب بازمیمانند و بازار مسکن به نابسامانی نزدیک میشود.
او گفت: متاسفانه استمرار ناترازی انرژی و سیاست خاموشیهای برنامهریزیشده، افق خوبی برای بازار ساختوساز ترسیم نمیکند. باید در نظر داشت که ساخت مسکن در شرایط کنونی دیگر یک پروژه اقتصادی صرف نیست، بلکه پاسخ به یک نیاز اجتماعی حیاتی است. اگر دولت تأمین برق برای صنایع اساسی مانند سیمان را تضمین نکند، خطر عقبماندگی جدیتر از برنامههای توسعهای و همچنین مهاجرت معکوس از استان محتمل خواهد بود.
حیدرآبادی هشدار داد: هر سال تاخیر در ساخت مسکن موجب افزایش نرخ اجارهبها و افزایش تعداد خانوادههای بیمسکن میشود. در حال حاضر بسیاری از خانوادههای استان در انتظار خانههای وعده دادهشده در طرحهای حمایتی هستند، اما هنگامی که مواد اولیهای مانند سیمان نایاب یا دو برابر قیمت معمول در بازار باشد، تحقق این وعدهها ممکن نخواهد شد. لذا دولت باید برنامهای ویژه برای حل بحران انرژی و حمایت از زنجیره تأمین مصالح ساختمانی تدوین کند.
در نهایت میتوان گفت بحران ناترازی انرژی و قطعی برق واحدهای صنعتی، به ویژه کارخانه سیمان بجنورد، نه تنها آسیب جدی به تولید و بازار مصالح ساختمانی استان خراسان شمالی وارد کرده است، بلکه کل زنجیره ساختوساز و اجرای برنامههای توسعه مسکن در استان را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. پیامد مستقیم این وضعیت، رکود در بخش ساختوساز، افزایش هزینههای خانوارهای نیازمند مسکن و کاهش اشتغال در حوزه عمران میباشد.
اگر اقدامات فوری برای مدیریت بحران انرژی و تأمین برق پایدار برای صنایع مادر انجام نشود، استان خراسان شمالی با خطر تأخیر بلندمدت در برنامههای توسعهای، کاهش عرضه مسکن و مواجهه با افزایش جمعیت فاقد مسکن روبهرو خواهد شد؛ مسائل که تبعات اجتماعی و اقتصادی گستردهای برای رونق و رفاه مردم این منطقه به دنبال خواهد داشت.
