استاد خسروپناه: کمیته‌های تفکر منطقه‌ای به عنوان مشاورین شورای عالی انقلاب فرهنگی عمل می‌کنند/ دکتر مخبر دزفولی: موفقیت‌های حوزه نانو و سلول‌های بنیادی ناشی از پیاده‌سازی نقشه علمی جامع کشور است

در نشست نظری رؤسای هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت نخبگان و هیئت‌های اندیشه‌ورز در فرآیند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری کلان کشور، اعلام کرد: در برخی زمینه‌ها، از ظرفیت‌ها و نظرات هیئت‌های اندیشه‌ورز در مراحل بررسی و تدوین اسناد و سیاست‌ها بهره‌برداری شده است.

در نشست نظری رؤسای هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت نخبگان و هیئت‌های اندیشه‌ورز در فرآیند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری کلان کشور، اعلام کرد: در برخی زمینه‌ها، از ظرفیت‌ها و نظرات هیئت‌های اندیشه‌ورز در مراحل بررسی و تدوین اسناد و سیاست‌ها بهره‌برداری شده است.

در نشست نظری رؤسای هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت نخبگان و هیئت‌های اندیشه‌ورز در فرآیند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری کلان کشور، اعلام کرد: در برخی زمینه‌ها، از ظرفیت‌ها و نظرات هیئت‌های اندیشه‌ورز در مراحل بررسی و تدوین اسناد و سیاست‌ها بهره‌برداری شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه با اشاره به اسنادی همچون سند ملی هوش مصنوعی، سند کوانتوم و سند مواد پیشرفته تصریح کرد: در تدوین این اسناد، نظرات و پیشنهادهای هیئت‌های اندیشه‌ورز لحاظ شده و از این ظرفیت در سطوح مختلف بهره‌برداری شایان توجهی صورت گرفته است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به موضوعاتی مانند آیین‌نامه ارتقا و نقشه جامع علمی کشور اشاره کرد و افزود: در این زمینه‌ها نیز نظرات نخبگان اخذ شده و در فرآیندهای کارشناسی به کار گرفته است. با این حال، وی به لزوم ارزیابی کلی از عملکرد هیئت‌های اندیشه‌ورز اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که هنوز نیاز به تقویت جایگاه و نقش‌آفرینی هیئت‌های اندیشه‌ورز در نظام تصمیم‌سازی کشور حس می‌شود.
استاد خسروپناه با بیان اینکه بهره‌برداری از ظرفیت نخبگان نیازمند انسجام و رویکردی هماهنگ در نهادها است، تصریح کرد: در برخی سطوح، هم‌افزایی میان ساختارهای تصمیم‌گیر و هیئت‌های اندیشه‌ورز به‌طور کامل تحقق یافته نیست.
وی با تأکید بر اهمیت نهادینه‌سازی مشارکت نخبگان در حوزه علم و فناوری خاطرنشان کرد: تقویت این رویکرد نیازمند توجه مستمر و جامع تمامی بخش‌های مرتبط به نقش هیئت‌های اندیشه‌ورز در تصمیمات کلان علمی و فناورانه است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به همکاری گسترده نخبگان کشور در تدوین نقشه جامع علمی کشور به‌عنوان یک تجربه ارزشمند اشاره کرد و گفت: این تجربه نشان‌دهنده این است که استفاده سازمان‌یافته از ظرفیت نخبگان می‌تواند به بهبود کیفیت سیاست‌ها و اسناد بالادستی منجر شود.
وی تأکید کرد: ضروری است تمام بخش‌های مرتبط در ستاد علم و فناوری و شورای عالی انقلاب فرهنگی، با نگاهی جامع و هماهنگ، از ظرفیت هیئت‌های اندیشه‌ورز در فرآیندهای تصمیم‌سازی بهره‌جویند.
دبیر شورا همچنین خاطرنشان کرد: در راستای تدوین سیاست‌ها، ضوابط و شاخص‌های علمی، توجه منظم به نظرات هیئت‌های اندیشه‌ورز باید به‌عنوان یک اصل مورد تأکید قرار گیرد.
استاد خسروپناه در ادامه، دومین محور آسیب‌شناسی را مرتبط با نقش و مسئولیت رؤسای دانشگاه‌ها دانست و بیان کرد: برخی از دانشگاه‌های مادر که مسئولیت هدایت هیئت‌های اندیشه‌ورز را بر عهده دارند، هنوز به این مأموریت به‌طور منطبق با اهمیت آن پرداخته‌اند.
وی با تأکید بر جایگاه خاص هیئت‌های اندیشه‌ورز علم و فناوری تصریح کرد: فعالیت این هیئت‌ها از لحاظ ماهیت و کارکرد، تفاوت بنیادینی با سایر شوراها و جلسات دارد و نیازمند توجه و اقتضائات خاص خود است؛ بنابراین، انتظاری می‌رود که با رویکردی هماهنگ و منطبق با اهمیت راهبردی آن‌ها مواجه شوند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به رویکرد شورا در بهره‌مندی از ظرفیت نخبگانی در سرتاسر کشور اشاره کرد و اظهار داشت: شورای عالی انقلاب فرهنگی به این نتیجه رسیده است که سیاست‌گذاری علمی و فرهنگی نباید صرفاً محدود به ظرفیت‌های مرکز باشد و لازم است توان علمی و دانشگاهی استان‌ها نیز به‌صورت مؤثر به‌کار گرفته شود. وی تأکید کرد: تحقق این موضوع مستلزم همیاری و اهتمام جدی دانشگاه‌ها در استان‌هاست.
استاد خسروپناه در ادامه، به لزوم تقویت ارتباط منسجم میان هیئت‌های اندیشه‌ورز و دانشگاه‌های استان‌ها اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: در برخی استان‌ها، رابطه منظم و ساختارمندی میان دانشگاه‌ها و هیئت‌های اندیشه‌ورز به‌طور کامل شکل نگرفته و این نیازمند پیگیری و توجه بیشتر است.
وی با تأکید بر نقش محوری رؤسای دانشگاه‌ها در فعال‌سازی این ظرفیت‌ها بیان کرد: انتظار می‌رود رؤسای دانشگاه‌ها، هیئت‌های اندیشه‌ورز را به‌عنوان مأموریت راهبردی در نظر گرفته و شرایط نقش‌آفرینی مؤثر آن‌ها را فراهم کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین با اشاره به اهمیت ثبات مدیریتی در نظام آموزش عالی، افزود: وجود پایداری نسبی در مدیریت دانشگاه‌ها یکی از الزامات تحقق برنامه‌ریزی‌های بلندمدت و بهبود کارایی نظام علمی کشور است. وی افزود: تغییرات مکرر مدیریتی، می‌تواند شکل‌گیری برنامه‌های پایدار و عمیق را با چالش روبه‌رو کند.
استاد خسروپناه با اشاره به آثار مثبت ثبات مدیریتی در سطوح کلان، خاطرنشان ساخت: تجربه نشان داده که تداوم مدیریت بر اساس تخصص، شناخت عمیق از حوزه مأموریت و انسجام درونی، نقش مهمی در پیشبرد برنامه‌های راهبردی ایفا می‌کند. تقویت ثبات مدیریتی به همراه استفاده سازمان‌یافته از ظرفیت نخبگان و هیئت‌های اندیشه‌ورز، می‌تواند به ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در حوزه آموزش، علم و فناوری منجر شود.
نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی در هماهنگی با دولت
استاد خسروپناه در پاسخ به برخی انتقادات در مورد نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی در فرآیند رؤسای دانشگاه‌ها، تأکید کرد که حضور شورا در این فرآیند، به تقویت تصمیم‌گیری‌های تخصصی دولت کمک شایانی خواهد کرد.
وی با توضیح جایگاه حمایتی شورا در این زمینه بیان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌تواند با ایجاد سازوکارهای تخصصی و کارشناسی، به وزرا در اتخاذ تصمیمات علمی و مدیریتی یاری رسانده و از این تصمیمات در برابر گرایشات غیرتخصصی حمایت کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآور شد: ارزیابی رؤسای دانشگاه‌ها در قالب فرآیندهای تخصصی و شفاف، نه تنها موجب ارتقاء کیفیت مدیریت دانشگاهی می‌شود، بلکه پشتوانه‌ای برای تقویت تصمیمات اجرایی در سطح دولت خواهد بود و به تمرکز مدیران دانشگاهی بر مأموریت‌های اصلی علمی و توسعه‌ای کمک می‌کند.
وی همچنین با اشاره به چالش‌های مدیریتی در دانشگاه‌ها خاطرنشان کرد: تمرکز بیش از حد مدیران دانشگاهی بر تأمین نیازهای متنوع و گاه غیرمرتبط، می‌تواند سبب کاهش توجه به مأموریت‌های اصلی دانشگاه در زمینه‌های آموزشی، پژوهشی و نوآوری گردد؛ بنابراین، حمایت نهادی از مدیریت علمی دانشگاه‌ها یک نیاز اساسی به‌شمار می‌آید.
استاد خسروپناه بر ماهیت تعاملی و دوسویه همکاری بین شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیئت‌های اندیشه‌ورز تأکید کرده و خاطرنشان کرد: شورا به‌منظور به‌روزرسانی نقشه جامع علمی کشور، نیازمند دریافت مداوم دیدگاه‌ها و نظرات نخبگانی از سطوح استانی است و این ارتباط نیازمند فعال‌سازی و سازمان‌دهی است.
وی اضافه کرد: در صورتی‌که هیئت‌های اندیشه‌ورز و دانشگاه‌ها در مواجهه با مسائل اجرایی و میدانی نظام علم و فناوری، دچار چالش شوند، نیاز به پشتیبانی سیاستی و راهبردی شورا وجود خواهد داشت و این تعامل دوسویه می‌تواند به بهبود کیفیت تصمیم‌سازی‌ها منجر گردد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اهمیت اطلاع‌رسانی مناسب به جامعه دانشگاهی تأکید کرده و تصریح کرد: آگاهی اعضای هیئت علمی، به‌خصوص در دانشگاه‌های استان‌ها، از فعالیت‌ها و مأموریت‌های هیئت‌های اندیشه‌ورز می‌تواند نقش مهمی در تقویت مشارکت نخبگان در تصمیمات کلان علمی و فناورانه ایفا کند.
وی خاطرنشان ساخت: هدف آن است که اساتید دانشگاهی هیئت‌های اندیشه‌ورز را به‌عنوان بخشی مؤثر در فرآیند تصمیم‌سازی کشور قلمداد کنند و در این راستا نقش خود را به‌خوبی ایفا کنند.
استاد خسروپناه با توجه به آشنایی خود با فضایی که در دانشگاه‌ها حاکم است، تصریح کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی با دقت به مسائل و دغدغه‌های مطرح در دانشگاه‌ها، رویکرد همراهی، همدلی و حمایت از جامعه علمی کشور را دنبال کرده و در تلاش است که این روند با مشارکت فعال نخبگان و مدیران دانشگاهی به‌طور مؤثر ادامه یابد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر رویکرد مسئله‌محور شورا اعلام کرد: رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی محدود به ابلاغ سیاست‌ها نیست، بلکه تلاش می‌شود مسائل و چالش‌های عینی دانشگاه‌ها و جامعه نخبگانی کشور به‌شکل عملی و کاربردی پیگیری شوند.
وی با اشاره به اقداماتی که در این راستا انجام شده‌است، تصریح کرد: در سال‌های اخیر، پیگیری موضوعات مرتبط با نظام جذب و به‌کارگیری اعضای هیئت علمی و همچنین تقویت سازوکارهای جذب نخبگان در دستور کار قرار داشته که بخش قابل توجهی از این مسائل با همکاری نهادهای ذی‌ربط به نتایج عملیاتی مؤثری منتهی شده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین بر پیگیری در حوزه معیشت و جایگاه حرفه‌ای اعضای هیئت علمی تأکید کرده و خاطرنشان ساخت: وضعیت حقوقی و شأن علمی اعضای هیئت علمی از جمله دغدغه‌های مهم جامعه دانشگاهی است که در تعامل با مراجع و نهادهای مسئول به‌صورت مستمر دنبال شده و امید است گام‌های مؤثری در این زمینه در آینده نزدیک برداشته شود.
وی خاطرنشان کرد: هرچند بخشی از این اقدامات در زمره وظایف دقیق شورا قرار ندارد، اما با توجه به شناخت عمیق نسبت به مسائل دانشگاه‌ها و نخبگان، پیگیری آن‌ها در چارچوب رویکرد حمایتی شورا انجام می‌شود.
استاد خسروپناه در ادامه به یکی از تصمیمات اخیر شورا در حوزه زیرساخت‌های علمی اشاره کرد و گفت: راه‌اندازی آزمایشگاه‌های ملی با رویکرد استفاده عمومی از سوی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور در دستور کار قرار گرفته است تا این امکان فراهم شود که نخبگان از ظرفیت‌های پیشرفته پژوهشی به‌خوبی بهره‌برداری کنند.
وی تأکید کرد: توسعه این نوع زیرساخت‌ها و تقویت حمایت نهادی از جامعه علمی، از جمله محورهایی است که شورای عالی انقلاب فرهنگی با همکاری نهادهای مرتبط با جدیت دنبال خواهد کرد.
احترام به نخبگان؛ از الزامات اساسی حکمرانی علمی
استاد خسروپناه در خاتمه و محور سخنان خود، بر ضرورت حفظ شأن و کرامت نخبگان کشور تأکید کرده و اظهار داشت: مهم‌ترین وظیفه مسئولان در نظام علم و آموزش عالی، رعایت حرمت نخبگان در تمامی سطوح، اعم از اعضای فعال و پیشکسوت است.
وی بر اهمیت پاسداری از کرامت حرفه‌ای اعضای هیئت علمی تأکید کرده و بیان کرد: رسالت مدیریتی با نخبگان و اساتید دانشگاهی باید بر مبنای احترام متقابل و شأن علمی آنان استوار باشد و این اصل، یک الزام در مدیریت دانشگاهی به حساب می‌آید.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین بر اهمیت جایگاه اساتید پیشکسوت و بازنشسته تأکید ورزید و افزود: افرادی که سال‌ها در مسیر آموزش، پژوهش و تربیت نیروی انسانی تخصصی نقش‌آفرینی کرده‌اند هنوز هم سرمایه علمی کشور محسوب می‌شوند و استفاده از ظرفیت علمی و تجربی آنان نیازمند حفظ جایگاه، امکانات حداقلی و احترام نهادی است.
وی تصریح کرد: توجه منسجم به تکریم نخبگان و پیشکسوتان می‌تواند به‌عنوان الگویی مناسب در دانشگاه‌ها مورد توجه قرار گیرد و موجب تقویت فرهنگ احترام به علم و عالم در مراکز دانشگاهی شود.
استاد خسروپناه تأکید کرد: حفظ کرامت نخبگان، محدود به دوره‌های خاص مدیریتی نیست، بلکه یک سرمایه پایدار برای نظام علمی کشور است که نتایج آن در ایجاد اعتماد، انگیزه و تعلق خاطر دانشگاهیان به‌وضوح نمایان خواهد شد.
وی در ادامه یادآور شد: تحقق اهداف کلان علمی کشور، نظیر اسناد بالادستی، نیازمند وجود حداقل زیرساخت‌های حرفه‌ای و شأنی برای اساتید و پژوهشگران است و غفلت از این موضوع، تحقق سیاست‌ها و برنامه‌های علمی کشور را با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد کرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر این‌که تکریم نخبگان باید به‌عنوان یک اصل بنیادین در مدیریت دانشگاه‌ها نهادینه شود، خاطرنشان کرد: تمامی مسئولان در سطوح مختلف باید خود را به این اصل متعهد بدانند.
توجه به ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی در پیشرفت علم
استاد خسروپناه با تأکید بر دیدگاه فراگیر به مسائل علم و فناوری اظهار داشت: رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی در بهره‌برداری از هیئت‌های اندیشه‌ورز، تنها معطوف به حل مسائل فنی و تخصصی نیست، بلکه ابعاد روان‌شناختی، اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر پیشرفت علم نیز باید به‌صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش نهادهای علمی و اندیشمندان کشور در ارتقای بهره‌وری هیئت‌های اندیشه‌ورز، از حضور نماینده فرهنگستان علوم در شورا استقبال کرده و گفت: استفاده از نظرات و تجربیات صاحب‌نظران، به‌ویژه در سطح نهادهای علمی مرجع می‌تواند در تقویت و بالندگی هیئت‌های اندیشه‌ورز مؤثر باشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: تعامل مستمر، گفت‌وگوی تخصصی و ارتباط مؤثر بین هیئت‌های اندیشه‌ورز و نهادهای علمی کشور، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت نقش‌آفرینی این هیئت‌ها در پیشبرد علم و فناوری شود.
وی خاطرنشان کرد: استمرار این تعاملات و استفاده منظم از ظرفیت‌های نخبگانی می‌تواند به تقویت جایگاه هیئت‌های اندیشه‌ورز در حل مسائل کلان علمی و فناورانه کشور منجر گردد.
رئیس فرهنگستان علوم: دانشگاه‌ها باید محور رهبری حل مسائل ملی باشند
در ادامه نشست هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی، دکتر محمدرضا مخبردزفولی، رئیس فرهنگستان علوم و عضو شورا، ضمن تبریک اعیاد شعبانیه، به بررسی راهبردی وضعیت نظام علمی کشور پرداخت. وی نخست به این نکته اشاره کرد که بسیاری از نظرات ارائه‌شده از سوی اعضای شورا مربوط به چالش‌های اجرایی در سطح استان‌ها بوده و مستقیماً به متن سند نقشه جامع علمی کشور ارتباط ندارد؛ همچنین خاطرنشان ساخت که فرصت‌های لازم برای ارائه نظرات تخصصی درباره خود سند هنوز فراهم خواهد بود.
مخبردزفولی با اشاره به نکات کلیدی مطرح‌شده در جلسه، تحول از «حکمرانی سنتی» به «حکمرانی هوشمند» را یک‌صدا از مهم‌ترین تحولات راهبردی در نظام علمی کشور دانست و گفت: درک صحیح از این تحول می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات عمیق‌تری در ساختارهای حکمرانی علمی شود. وی همچنین لزوم تسریع در تصویب سند جامع علمی کشور را مورد تأکید قرار داد تا آمایش علمی و فناوری در سطح استان‌ها براساس اصول این سند امکان‌پذیر باشد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به چالش‌های ساختاری موجود اشاره کرده و فقدان پذیرش مرجعیت دانشگاه‌ها در سطح محلی، تداخل وظایف، موازی‌کاری‌های نهادی و ناهماهنگی میان بدنه‌های اجرایی استانی و دانشگاه‌ها را از موانع اصلی مسیر توسعه علمی کشور یادآوری کرد. وی خواستار بازنگری در ساختارهای حاکم بر تعامل دانشگاه و دولت در سطح استان شد و بر همسویی آیین‌نامه‌های ارتقاء علمی با آینده‌نگری علم و فناوری کشور تأکید کرد.
در بخشی از سخنان خود، مخبردزفولی به یکی از چالش‌های کلیدی نظام علمی کشور، یعنی «مهاجرت نخبگان» اشاره کرد و آن را مسئله‌ای فوری و راهبردی توصیف نمود. او همچنین بر وجود گره‌های جدی در حوزه تعاملات بین‌المللی علمی و فناوری کشور تأکید کرد و خواستار ایجاد راهکارهای مؤثر در این زمینه گردید.
دکتر مخبردزفولی با اشاره به پیشرفت‌های چشمگیر جمهوری اسلامی ایران در عرصه علم و فناوری از جمله دستیابی به سهم ۲ درصدی از تولید علم جهانی و افزایش قابل توجه نسبت ثبت اختراعات بین‌المللی تأکید کرد که نظام علمی کشور در مسیر رو به جلو قرار دارد. وی بیان داشت که سند جامع علمی کشور بایستی این پیام را منتقل کند که علم نباید تنها برای خود علم باشد، بلکه باید در خدمت «حل مسائل کشور» به کار رود. این رویکرد، همان دو بالی است که مقام معظم رهبری بر آن تأکید فرموده‌اند: تقویت «مرجعیت علمی» و تمرکز بر «حل مسائل ملی». مخبردزفولی یادآور شد که دانشگاه‌ها نمی‌توانند از چالش‌های بحرانی مانند آب، غذا و سلامت کشور غافل باشند و به عنوان مثال، به ناهماهنگی‌های بین وزارت بهداشت و استانداری‌ها در سطح استان‌ها اشاره کرد.
دکتر مخبردزفولی همچنین بر لزوم نقش‌آفرینی فعال و پیشگامانه دانشگاه‌ها در نظام اجرایی کشور تأکید کرد. وی تصریح کرد که دانشگاه‌ها تنها نهادهای آموزشی نیستند، بلکه به عنوان مراکزی که هم خدمات اجرایی ارائه می‌دهند و هم خود دانشگاه را اداره می‌کنند، باید به عنوان یک قطب رهبری در حل مسائل ملی معرفی شوند. او تأکید کرد که دانشگاه‌ها باید منتظر دستور از استاندار یا سایر مسئولان اجرایی نباشند، بلکه باید با اقتدار علمی خود جهت‌گیری‌های اجرایی را تعیین کنند.
برای توضیح این نکته، وی به نمونه وزارت بهداشت اشاره نمود که در دوران بحران کرونا، با تصمیم‌گیری مستقل، تمامی بدنه‌های اجرایی را تحت امر خود قرار داد. مخبردزفولی این الگو را برای دانشگاه‌ها نیز ضروری دانست و از خود سوال کرد که کدام دانشگاه در کشور توانسته است چنین مرکزی را در حوزه‌هایی همچون آبیاری، کشاورزی یا سلامت عمومی ایجاد کند. وی همچنین یادآوری کرد که علی‌رغم وجود دانشکده‌های کشاورزی در سراسر کشور، دانشگاه‌ها در طراحی و اجرای راهکارهای عملی برای چالش‌های بخش کشاورزی، به ویژه در استان‌هایی مانند البرز که ظرفیت تحولات فراوانی دارند، فعالیت مؤثری نداشته‌اند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی علت اصلی این عدم حضور را «ناپایداری مدیریتی» در راس دانشگاه‌ها عنوان کرد. او اشاره داشت که میانگین عمر ریاست دانشگاه‌ها تنها دو سال بوده و هر دولتی که به قدرت می‌رسد، بدون توجه به جهت‌گیری‌های علمی، رؤسای دانشگاه را عوض می‌کند. مخبردزفولی این امر را یک «بلای مدیریتی» خوانده و تصریح کرد که دانشگاه‌ها محلی برای فعالیت‌های سیاسی نیستند و رئیس دانشگاه نباید به‌عنوان یک عنصر سیاسی عمل کند. وی خواستار تثبیت ریاست دانشگاه‌ها بر اساس دوره‌های مشخص و مستقل از تغییرات دولتی شد.
در بخشی دیگر، وی به موفقیت‌های به‌دست‌آمده از اجرای سند جامع علمی کشور اشاره کرده و خاطرنشان ساخت که تمامی ستادهای تخصصی زیر نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند. وی بیان داشت که تحولات چشم‌گیری در حوزه‌هایی مانند نانو، بیوتکنولوژی، هوافضا و سلول‌های بنیادی، مستقیماً نتیجه اجرای این سند است. به عنوان مثال، وی اشاره نمود که ایران هم‌اکنون در زمینه سلول‌های بنیادی جزء ده کشور برتر جهان به شمار می‌رود و در حوزه داروهای های‌تک زیستی، قابلیت رقابت با کشورهای پیشرفته را پیدا کرده است.
مخبردزفولی ضعف در «گفتمان‌سازی» و «انعکاس موفقیت‌ها» را مورد تأکید قرار داد. وی بیان کرد که اطلاع‌رسانی درباره این دستاوردها به‌طور کافی انجام نشده و حتی بسیاری از اعضای هیئت علمی با متن سند جامع علمی آشنا نیستند. وی خواستار این شد که دانشمندان و رؤسای دانشگاه‌ها، ویژه در استان‌هایی مانند آذربایجان غربی، خراسان، ایلام و همدان، در جهت گفتمان‌سازی و انتقال این موفقیت‌ها به سطح ملی فعال‌تر عمل کنند. وی تأکید کرد که مشکل اصلی، فقدان منابع مالی نیست، بلکه فقدان «اراده» و «تصمیم‌گیری» است و اگر این اراده موجود باشد، می‌توان بدون وابستگی به بودجه، تحولات قابل توجهی ایجاد کرد.
مخبردزفولی بر ضرورت همدلی، هماهنگی و همکاری میان سیاست‌گذاران، مجریان و دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: سیاست‌گذار بدون مجری نمی‌تواند به نتیجه برسد و مجری نیز بدون حمایت‌های کلان و پشتیبانی پایدار از سوی دولت نمی‌تواند امور را پیش ببرد. ثبات مدیریتی، به ویژه در دانشگاه‌ها، یک اصل حیاتی به شمار می‌آید و تغییر مکرر رؤسای دانشگاه‌ها به بهانه تغییر دولت‌ها رویه‌ای نادرست و پرهزینه است که در هیچ‌کجای دنیا پذیرفته نیست، مگر اینکه ناکارآمدی مدیریتی با دلایل مستند و علمی اثبات شود.
وی با اشاره به تجارب شخصی خود از جلسات متعدد دانشگاهی و ارتباط دائمی با مسئولان ارشد کشور، بر اهمیت ارائه نظرات کارشناسی به‌صورت شفاف و شجاعانه تأکید کرده و گفت: اگر کار علمی با استحکام و دقت انجام شود، حتی اگر در ابتدا بازخورد رسمی دریافت نشود، دیر یا زود تأثیر خود را بر ذهن و عمل مسئولان اجرایی خواهد گذاشت. البته تشویق و توجه به پژوهشگران و اندیشمندان که وقت و فکر خود را صرف حل مسائل کشور می‌کنند، ضروری است و باید برای آن سازوکار خاصی طراحی شود.
رئیس فرهنگستان علوم با بیان ظرفیت‌های این نهاد علمی تأکید کرد: فرهنگستان علوم امروز در مسیر مشارکت راهبردی در تصمیم‌سازی‌های کلان کشور قرار دارد و این جایگاه به دلیل پیگیری مستمر و ارائه راهکارهای عملی در حوزه‌های مختلف به‌دست آمده است. در حوزه آب، جمع‌بندی‌های کارشناسی به رئیس‌جمهور ارائه شده و دستوری برای بررسی و پیگیری صادر گردیده است. در بخش انرژی، از انرژی‌های تجدیدپذیر تا زمین‌گرمایی، کارگروه‌های تخصصی فعال و جمع‌بندی‌های اقتصادی در حال نهایی‌سازی است. همچنین در حوزه امنیت غذایی، اقدامات جدی و عمیق در حال اجراست.
وی از دانشگاهیان و نخبگان استان‌ها خواست تا با شناسایی مزیت‌های نسبی خود، به جریان علمی و کارشناسی فرهنگستان متصل شوند و تأکید کرد: فرهنگستان علوم آمادگی کامل دارد تا این ارتباط را تسهیل کرده و از ظرفیت‌های علمی استان‌ها برای حل مسائل ملی استفاده کند. به باور او، بسیاری از این ظرفیت‌ها تاکنون مغفول مانده‌اند و اکنون زمان فعال‌سازی آن‌ها فرارسیده است.
مخبردزفولی با قدردانی از حاضران و رؤسای هیئت‌های اندیشه‌ورز استانی که در این نشست شرکت کرده بودند، بر نقش محوری دانشگاهیان در چهار مؤلفه «معیشت، منزلت، زیست‌بوم علمی و تجهیزات پژوهشی» تأکید ورزید و گفت: تمدن ایرانی–اسلامی بر پایه خرد، فرهنگ و علم استوار شده و دانشگاه‌ها همچنان محور اصلی این تمدن‌سازی به شمار می‌روند. وی با آرزوی موفقیت برای جامعه علمی کشور، از حاضران دعوت کرد تا در فرصتی دیگر از فرهنگستان علوم بازدید نموده و در مورد مسائل عمیق‌تری با هم گفت‌وگو کنند.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا