از سقوط فایرفاکس OS تا صعود KaiOS؛ روایت یک سیستم‌عامل موبایل متن باز

فایرفاکس OS یک مرورگر وب رایگان و متن‌باز به شمار می‌رفت که به عنوان بزرگ‌ترین مرورگر بی‌وابسته به شرکت خاصی شناخته می‌شد. با این حال، زمانی فایرفاکس به عنوان یک سیستم‌عامل برای گوشی‌های هوشمند نیز عمل می‌کرد. هرچند این سیستم‌عامل نتوانست در سطح بالایی از محبوبیت قرار گیرد، اما دلایل این ناکامی چه می‌تواند باشد؟

طبق گزارش اITna و به نقل از How-To Geek، فایرفاکس OS که در سال ۲۰۱۳ به بازار عرضه شد، یکی از تلاش‌هایی بود که برای مقابله با سلطه اپل و گوگل در عرصه گوشی‌های هوشمند صورت گرفت. این سیستم‌عامل بر پایه لینوکس طراحی شده بود و به فناوری‌های وب مانند جاوااسکریپت و HTML تکیه داشت.

هدف اصلی این طرح ایجاد یک پلتفرم باز و مستقل برای اجرای وب‌اپلیکیشن‌ها به عنوان نرم‌افزارهای بومی بود. این پروژه در ابتدا با عنوان “Boot to Gecko” معرفی گردید و پس از آن به نام فایرفاکس OS تغییر یافت. در این سیستم‌عامل، برنامه‌ها بر اساس استانداردهای باز توسعه می‌یافتند و خبری از نرم‌افزارهای اختصاصی و DRM نبود.

فایرفاکس OS عمدتاً بر روی گوشی‌های پایین‌رده با سخت‌افزاری ضعیف عرضه شد و تجربه کاربری نامناسبی را به ارمغان می‌آورد.

علاوه بر این، تعداد برنامه‌های باکیفیت در این پلتفرم بسیار محدود بود و بسیاری از آن‌ها بیشتر شبیه وب‌اپلیکیشن‌ها بودند تا نرم‌افزارهای بومی حقیقی. در نهایت، پیشرفت‌های گوگل در معرفی Android Go، که نسخه سبک‌تری از اندروید برای گوشی‌های ارزان‌قیمت به حساب می‌آمد، به فایرفاکس OS ضربه نهایی را وارد کرد، چرا که اندروید Go امکانات بیشتری را با هزینه‌ای مشابه ارائه می‌کرد.

پس از اعلام رسمی توقف فایرفاکس OS در سال ۲۰۱۷، پروژه‌های جانبی نظیر B2G OS سعی کردند که این سیستم‌عامل را زنده نگه دارند، اما در این تلاش به موفقیت چندانی نرسیدند. در نهایت، KaiOS که نسخه‌ای از فایرفاکس OS به شمار می‌رود، توانست به عنوان یک جایگزین موفق‌تر عمل کند.

KaiOS که در سال ۲۰۱۸ معرفی شد، به‌عنوان یک سیستم‌عامل سبک برای گوشی‌های غیر لمسی طراحی شده که از فناوری‌های وب برای ارائه قابلیت‌هایی نظیر 4G، GPS و Wi-Fi استفاده می‌کند. این سیستم‌عامل با وجود اینکه اکنون دیگر متن‌باز نیست و بخش‌هایی از آن به صورت بسته ارائه می‌شود، موفق به جذب میلیون‌ها دستگاه در بازارهای نوظهور شده و حتی در هند از iOS اپل نیز جلوتر رفته است.

KaiOS به‌طور خاص برای گوشی‌های پایین‌رده و ساده طراحی شده که قیمت آن‌ها از نسخه‌های سبک اندروید نیز پایین‌تر است. این سیستم‌عامل با رابط کاربری بهینه و مصرف کم حافظه و انرژی، تجربه‌ای رضایت‌بخش را برای کاربران فراهم می‌آورد. بر خلاف فایرفاکس OS، KaiOS از نرم‌افزارهای چندوظیفه‌ای بومی پشتیبانی نمی‌کند و عمده برنامه‌های آن از طریق وب هستند که از طریق فروشگاه مخصوص KaiStore قابل دانلود می‌باشند.

در نهایت، سرنوشت فایرفاکس OS نمایانگر چالش‌های عمیق در رقابت با بزرگترین بازیگران بازار گوشی‌های هوشمند است، اما موفقیت KaiOS نشان‌دهنده این است که هنوز هم جایی برای سیستم‌عامل‌های ساده و سبک در این حوزه وجود دارد.