بازگرداندن فوری بیماران قلبی بدون دخالت تیم پزشکی

تیم فناوران پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به تازگی موفق به طراحی و ساخت یک دستگاه الکتروشوک خودکار شده‌اند که توانایی احیای سریع بیماران مبتلا به مشکلات قلبی را در زمان طلایی درمان دارد.

مدیر بخش تحقیق و توسعه این شرکت دانش‌محور به توضیح ویژگی‌ها و مشخصات این دستگاه پرداخت و عنوان کرد: این نوآوری جدید به عنوان یک دستگاه الکتروشوک خودکار در نمایشگاه هفته پژوهش سال ۱۴۰۱ در پارک علم و فناوری معرفی گردید. این دستگاه می‌تواند به صورت خودکار دو نوع ریتم خاص که در اثر ایست ناگهانی قلبی بروز می‌کند را شناسایی کند و بدون نیاز به دخالت پزشک، تا زمان حضور کمک‌های اورژانس در فرآیند احیا، آثار بسزایی داشته باشد.

علی حیدرنژاد در زمینه فرایند نیازسنجی و طراحی این دستگاه بیان داشت: طبق مصوبه هیئت وزیران در سال ۹۷، تمامی نهادهای دولتی و خدمات عمومی ملزم به داشتن دستگاه احیای خودکار هستند. با این حال، به دلیل تحریم‌های اقتصادی، تأمین چنین دستگاهی از نمونه‌های خارجی به شکل قابل توجهی هزینه‌بر بوده و همچنین تأمین اجزاء مصرفی و باتری‌های آن نیز هزینه‌های بسیار بالایی را به دنبال داشته است، به‌خصوص زمانی که این تجهیزات باید از خارج از کشور وارد می‌شدند. نیاز بازار و توجیه اقتصادی از جمله عواملی بودند که ما را به طراحی و تولید الکتروشوک خودکار ترغیب کردند، و هم اکنون نیز در حال توسعه این محصول هستیم.

وی در مقایسه دستگاه خود با نمونه‌های خارجی و وضعیت بازار نیز اذعان کرد: نمونه‌های خارجی الکتروشوک عمدتاً یا به صورت آزاد و یا دست‌دوم به فروش می‌رسند و یک شرکت نمایندگی فروش این محصولات را دارد. قیمت این محصولات خارجی بیشتر از نمونه داخلی است و همچنین تأمین اجزاء مصرفی که شامل پدهای مورد نیاز دستگاه می‌شود، برای نمونه‌های خارجی بسیار دشوار است.

حیدرنژاد اعلام کرد: دو شرکت داخلی دیگر نیز به تولید این دستگاه مشغول‌اند و ما توانسته‌ایم بین ۲۰ تا ۳۰ درصد از سهم بازار محصولات داخلی را به خود اختصاص دهیم.

این مخترع در شرح مزایای رقابتی محصول خود نسبت به نمونه‌های چینی و آمریکایی تصریح کرد: در حالی که تولیدات چینی به خاطر قیمت پایین‌شان شناخته شده‌اند، الکتروشوک تولیدی ما به لحاظ کیفیت و قیمت می‌تواند با نمونه‌های مشابه چینی رقابت کند و به دلیل اهمیت و کیفیت محصول، به سطح نمونه‌های آمریکایی نیز رسیده‌ایم و می‌توانیم دستگاه را با قیمتی تقریباً بین یک سوم تا یک چهارم هزینه نمونه‌های آمریکایی تولید کنیم.

حیدرنژاد همچنین ارائه خدمات پس از فروش با قیمت مناسب را دومین مزیت رقابتی معرفی کرد و تاکید کرد: ما توانسته‌ایم اجزاء مصرفی، قطعات و باتری‌های دستگاه الکتروشوک خودکار را تقریباً با یک سوم هزینه رقبای خود برای مصرف‌کنندگان تأمین کنیم.

مدیر تحقیق و توسعه این شرکت دانش‌محور در ادامه با اشاره به روند هوشمند کارایی دستگاه بیان کرد: کاربر الزامی ندارد که از کادر درمان باشد و در صورت آشنایی ابتدایی با احیای قلبی و ریوی، می‌تواند از دستگاه به طور کامل بهره‌برداری کند. پس از تماس با اورژانس، کاربر میتواند دستگاه را فعال کرده و با دریافت راهنمایی‌های اولیه، پد را به بیمار متصل نماید. پس از این مرحله، دستگاه با دریافت سیگنال‌های بیمار، نیاز به شوک را تشخیص داده و در صورت نیاز، شوک الکتریکی را اعمال می‌کند. در شرایط نیمه‌خودکار، کاربر تحت هدایت دستگاه شوک را اجرا می‌کند، در حالی که در حالت کاملاً خودکار، کل این مراحل توسط دستگاه انجام می‌شود.

وی ادامه داد: این دستگاه الکتروشوک خودکار قادر است تا ریتم سیگنال ECG (نوار قلب) بیمار دچار ایست ناگهانی قلبی را دریافت کرده و با بهره‌گیری از الگوریتم‌های پیچیده، آن را شناسایی و طبقه‌بندی کند. چنانچه دستگاه تشخیص دهد که ریتم مربوط به فیبریلاسیون بطنی (Ventricular Fibrillation) یا تاکی کاردی بطنی (Ventricular Tachycardia) است، شوک الکتریکی را اعمال می کند. این شوک منجر به تحریک همزمان عضلات قلب شده و به حالت عادی قلب باز می‌گردد.

این کارشناس یادآور شد: دستگاه الکتروشوک خودکار از چند پردازنده تشکیل شده که یکی از آن‌ها برای مدیریت شارژ خازن و اعمال شوک به کار می‌رود. پردازنده دیگر به دریافت سیگنال ECG از بیمار پرداخته و پس از فیلتر کردن و حذف نویز، آن را تحلیل می‌کند.

وی همچنین اضافه کرد: یکی از ویژگی‌های کلیدی دستگاه این است که می‌تواند انرژی اعمالی را بر اساس امپدانس بدن تنظیم کند تا به این ترتیب انرژی متناسب برای احیای قلبی به بیمار منتقل گردد. منبع اصلی تغذیه دستگاه یک باتری است که شرکت ما در دو نوع قابل شارژ و غیرقابل شارژ به بازار عرضه کرده و می‌تواند حداقل ۱۵۰ بار شوک با حداکثر انرژی (۲۰۰ ژول) به بیمار ارائه دهد.

وی با تأکید بر اینکه دستگاه به طور خودکار و با ارائه توضیحات صوتی و تصویری، کاربر را در طی فرآیند احیا هدایت می‌کند، افزود: آموزش‌های لازم برای استفاده از دستگاه نیز به مشتریان از سوی شرکت ارائه خواهد شد.

حیدرنژاد، در پایان به چالش‌های موجود در راستای بروکراسی‌های اداری و تأمین ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه تولید این دستگاه اشاره کرده و خواستار تسهیل فرآیندهای اداری و کاهش بروکراسی‌ها در زمینه تأمین ارز مورد نیاز شده است تا بتوان از فعالیت‌های فناورانه حمایت بیشتری به عمل آورد.