کندر قابلیت کاهش التهاب مرتبط با اماس را دارد
مولتیپل اسکلروزیس، که به اختصار اماس نامیده میشود، یک بیماری خودایمنی و التهابی است که به سیستم عصبی مرکزی انسان، شامل مغز و نخاع، حمله میکند. این حمله منجر به آسیب به غلاف میلین اطراف رشتههای عصبی میشود و در نتیجه، مشکلاتی در زمینه حرکتی، شناختی و حسی برای افراد به وجود میآورد. با افزایش روزافزون شیوع این بیماری در ایران و نقاط مختلف جهان، بهویژه در میان نسل جوان، ضرورت یافتن راهکارهای درمانی مؤثر و ایمن بیش از پیش احساس میشود. اگرچه درمانهای موجود میتوانند بخشی از علائم آن را کنترل کنند، اما محدودیتها و عوارض جانبی آنها بر نیاز به جایگزینهای جدید تأکید دارد. این امر سبب جلب توجه محققان به ترکیبات گیاهی شده است که قادرند با عوارض کمتر و اثربخشی بالاتر، بخشی از این خلا را پر کنند.
کندر یکی از گیاهان دارویی شناختهشدهای است که به مدت قرنها در طب سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. این صمغ طبیعی از درختان خاصی استخراج میشود و غنی از ترکیباتی با خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی است. تحقیقاتی که در گذشته انجام شده نشان میدهد که مصرف کندر میتواند به بهبود عملکرد حافظه، کاهش التهاب و حتی تقویت سیستم ایمنی کمک کند. از اینرو، کندر به یکی از گزینههای امیدوارکننده برای تحقیق در زمینه بیماری اماس تبدیل شده است. نتایج برخی از تحقیقات قبلی در بیماران نیز نویدبخش بوده است، اما برای روشنتر شدن نقش این گیاه در کاهش التهاب عصبی و بهبود وضعیت بیماران، نیاز به تحقیقات دقیقتری وجود دارد.
در این راستا، دکتر اکبر کریمی از گروه زیستشناسی دانشگاه پیام نور تهران به همراه یکی از همکاران خود پژوهشی را انجام دادند تا تأثیر عصاره کندر بر شاخصهای التهابی مرتبط با بیماری اماس را مورد بررسی قرار دهند. هدف آنها در این مطالعه، ارزیابی این موضوع بود که آیا مصرف این عصاره میتواند به کاهش التهاب و تغییر در برخی شاخصهای خونی و بافتی کمک کند یا خیر.
برای انجام این تحقیق، تیم بررسی از مدل حیوانی مبتلا به اماس استفاده کرد. آنها عصاره کندر را در سه دوز مختلف (۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلیلیتر) به گروهی از موشهای دچار بیماری تزریق کردند. مدت زمان آزمایش ۱۰ روز تعیین شد و در این فاصله، پژوهشگران شاخصهای التهابی کلیدی نظیر TNF-α، CRP و اکسید نیتریک را در خون موشها اندازهگیری کردند. همچنین، میزان نفوذ سلولهای التهابی به بافت مغز آنها بررسی و با گروه کنترل مقایسه گردید. این رویکرد امکان ارزیابی دقیقتر تأثیر عصاره کندر بر تغییرات کلیدی مرتبط با التهاب در اماس را فراهم ساخت.
نتایج حاصل نشاندهنده این بودند که بالاترین دوز مصرفی عصاره کندر، بیشترین اثر مثبت را به همراه داشته است. در این گروه، میزان شاخصهای التهابی در خون بهطور قابل توجهی کمتر از سایر گروهها مشاهده شد. همچنین، نفوذ سلولهای التهابی به بافت مغز به طور معناداری کاهش یافت. این یافتهها نشان میدهند که مصرف عصاره کندر قادر است از پیشرفت فرآیندهای التهابی در سیستم عصبی جلوگیری کند.
در انتهای این تحقیق که نتایج آن در «مجله علوم پزشکی فیض» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کاشان منتشر شده است، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که عصاره کندر میتواند بهعنوان یک گزینه درمانی بالقوه غیر استروئیدی در نظر گرفته شود. به عبارت دیگر، این ترکیب طبیعی میتواند در آینده بهعنوان یک مکمل یا جایگزین درمانی برای کنترل بیماری اماس بهکار رود. اهمیت این نتیجه در این است که داروهای استروئیدی فعلی، اگرچه مؤثر هستند، اما عوارض جانبی متعددی را به همراه دارند و استفاده طولانیمدت از آنها میتواند مشکلات زیادی برای بیماران ایجاد کند.
ویژگی بارز این تحقیق، بررسی دقیق دوزهای مختلف عصاره کندر و تأثیر آنها بر شاخصهای التهابی است. از آنجا که التهاب یکی از عوامل اصلی پیشرفت بیماری اماس محسوب میشود، کاهش آن میتواند تأثیر بسزایی بر کیفیت زندگی بیماران داشته باشد.
همچنین، این مطالعه زمینهای تازه برای تحقیقات آینده باز میکند تا ترکیبات مؤثر موجود در کندر به طور مستقل بررسی شوند و شاید در نهایت به داروی جدید و مطمئنی برای بیماران تبدیل گردند.
