واکنش شدید زلدا ویلیامز نسبت به دیپفیکهای پدرش؛ «این همان چیزی نیست که او طلب میکرد»
طبق گزارش ایتنا و به نقل از تککرانچ، زلدا بیان کرد: «لطفاً دیگر ویدیوهای هوش مصنوعی از پدرم را برای من ارسال نکنید. مطمئن باشید که نه تنها تمایلی به مشاهده آنها ندارم بلکه حتی نمیخواهم به آنها فکر کنم. اگر ذرهای شرافت دارید، این عمل را به نفع خود و همچنین برای او و برای من متوقف کنید. این کار بیمعنی است و صرفاً هدر رفتن وقت و انرژی به شمار میآید و واقعاً چیزی نیست که او خواسته باشد.»
این پیام در زمانی منتشر شد که چند روز از رونمایی مدل ویدیویی «Sora 2» و اپلیکیشن اجتماعی «Sora» توسط OpenAI میگذرد؛ ابزارهایی که به کاربران این امکان را میدهند تا دیپفیکهایی بسیار واقعگرایانه بسازند. متأسفانه این توانایی شامل شخصیتهای درگذشته نیز میشود، زیرا بر اساس گزارش مرکز حقوقی مطبوعات دانشجویی، افترا به متوفی معمولاً در زمینه قانونی قابل پیگرد نیست.
OpenAI اعلام کرده است که محدودیتهایی برای استفاده از این ابزارها وجود دارد: Sora بهطور صریح اجازه تولید ویدیو از افراد زنده را تنها به شرطی میدهد که خودشان تولیدکننده باشند یا از شخص مورد نظر اجازه استفاده از تصویر (آنچه این شرکت «حضور افتخاری» نامیده است) را دریافت کنند. اما این قید شامل افراد فوتشده نمیشود و بنابراین تولید تصاویر و ویدیوهای مصنوعی از آنان بدون هرگونه مانع فنی امکانپذیر است. در نسخههای موجود، نمونههایی از چهرههای تاریخی همانند مارتین لوتر کینگ جونیور، فرانکلین دلانو روزولت و ریچارد نیکسون و همچنین افراد مشهور درگذشتهای مانند باب راس، جان لنون، الکس تربک و رابین ویلیامز به چشم میخورند.
OpenAI به درخواستها برای توضیح واضح در مورد مجاز یا ممنوع بودن دیپفیکسازی افراد متوفی پاسخ رسمی نداده است. با این حال، از لحاظ حقوقی، به نظر میرسد که شرکتها در بسیاری از موارد نسبت به افترا به متوفی مسئولیت نخواهند داشت و چنین موضوعاتی در حیطهای خاکستری قانونی قرار دارد؛ امری که احتمالاً به معنای مجاز بودن چنین اقداماتی برای پلتفرمهاست.
زلدا ویلیامز در ادامه پیامش نوشت: «دیدن اینکه ارث و میراث واقعی افراد به صرفاً مجموعهای از کلیپهای موسیقایی یا ترانههایی تبدیل میشود که به شکلی مبهم شبیه آنها هستند — تنها برای اینکه دیگران از آنها تقلید کنند و ویدیوهای بیمحتوا تولید نمایند — واقعاً دردناک و دیوانهکننده است.» این واکنش او نمایانگر نگرانیهای عمیقتری است که درباره دستکاریهای دیجیتال، یادآوری و بازنمایی شهرت افراد در فضای مجازی وجود دارد.
منتقدان OpenAI این شرکت را به اتخاذ رویکردی شتابزده و غیر محتاط در قبال پیامدهای اخلاقی و حقوقی تولید محتوای مصنوعی متهم میکنند. به عنوان نمونه، Sora بلافاصله پس از عرضه با موجی از کلیپهای مرتبط با شخصیتهای تحت حق نشر مانند پیتر گریفین و پیکاچو مواجه شد.
پیشتر سم آلتمن، مدیر عامل OpenAI، بیان کرده بود که استودیوها و نهادهای دارای حقوق معنوی باید بهطور واضح از درج IP خود در ویدیوهای تولید شده توسط Sora جلوگیری کنند؛ موضعی که تحت فشار انتقادات تغییر کرد و این شرکت اعلام نمود که به بررسی مجدد موضع خود میپردازد. انجمن تصاویر متحرک نیز خواستار اقدام OpenAI در این زمینه شده و بر ضرورت رعایت قوانین حق نشر تأکید کرده است.
با توجه به واقعگرایی بالای خروجیهای Sora، میتوان این مدل را از جمله قویترین و در عین حال خطرناکترین ابزارهای تولید دیپفیک در دسترس عموم به حساب آورد. رقبایی همچون xAI هنوز در این عرصه عقبتر هستند یا محدودیتهایی دارند، اما برخی پلتفرمها موانع کمتری بر سر تولید محتوای مستهجن یا تحریفشده از شخصیتهای واقعی ارائه میدهند. در صورتی که صنعت فناوری و قانونگذاران نتوانند چارچوبهای اخلاقی و قانونی روشنی برای بازنمایی دیجیتال انسانها (چه زنده و چه متوفی) تعریف کنند، ممکن است با روندی مواجه شویم که به سوءاستفاده گسترده از یاد و شهرت انسانها منجر شود.
