روسیه به ایران ۸.۸ میلیارد دلار سرمایه گذاری می کند
کاظم جلالی، نماینده جمهوری اسلامی ایران در مسکو در مصاحبه ای با برنامه جهان امروز، شرایط جدید روابط ایران و روسیه را بررسی و موانع پنج گانه همکاری دو کشور را تشریح کرد.
او در این مصاحبه تصریح کرد: پس از تصویب توافق جامع مشارکت راهبردی میان ایران و روسیه، ضروری است که همه ارکان تلاش کنند تا این معاهده به مرحله اجرا درآید. ارزیابی های ما درباره روسیه نوین تا حدی قدیمی است؛ باید به شناخت بهتری از روسیه جدید برسیم و به جای نگاه به گذشته، بر اساس واقعیت های کنونی قضاوت کنیم. ایران و روسیه از همسایه های یکدیگر هستند و همین همجواری و دیدگاه های مشترک ما را به سمت روابط استراتژیک سوق می دهد. بنابراین، این سطح از همکاری را نمی توان با دوران های قبلی مقایسه کرد و اگر کسی این موضوع را نمی پذیرد، باید به منافع اقتصادی ناشی از همکاری با روسیه توجه کند.
جلالی ادامه داد: پس از ویرانی اتحادیه جماهیر شوروی، روسیه به سمت غرب حرکت کرد. آقای پوتین در ابتدا در پی تعامل با غرب بود، اما پس از فهمیدن واقعیت های درون آن، متوجه شد که غرب به دنبال تضعیف روسیه است. از آن زمان، با درک رویکرد غرب به روسیه، مسیری متفاوت را کرد. برخی افراد گمان می کنند که ما در حال پیروی از روسیه هستیم، در حالی که گرایش های ستیزه جویانه غرب علیه ما و روسیه و چین عملاً ما را به یکدیگر نزدیک تر کرده است.
سفیر ایران تاکید کرد که از زمانی که انقلاب اسلامی رخ داد، به دلیل تاریخچه منفی غرب با کشور ما و دخالت های آن، رویه ما در تقابل با غرب بود. اکنون رویکردهای ضدغربی در بسیاری از کشورها گسترش یافته است و این موضوع ما را به هم نزدیک کرده است. در حالی که روسیه از ابتدا این رویه ها را نداشت، اما حالا به سمت مواضع ما گرایش پیدا کرده است. پوتین در یکی از نشست هایش بیان کرد که از نظر غرب، کشورها یا باید به عنوان نوکر آنها شناخته شوند و یا اگر از عهده این نقش برنیایند، به صف دشمنان خواهند پیوست.
وی افزود: با امضای معاهده مشارکت راهبردی، روابط دو کشور به سطح کلیدی و راهبردی ارتقا یافته است. در حالی که پیش تر مقامات روسی به ایران به عنوان شریک خود اشاره می کردند، اکنون از روابط راهبردی صحبت می کنند. امروز، سطح ارتباطات ایران و روسیه به لحاظ راهبردی افزایش یافته و نمی توان آن را به دوران تزار و اتحاد جماهیر شوروی مقایسه کرد.
جلالی همچنین اشاره کرد که برخی از روس ها ابراز تأسف کرده اند که ای کاش به نامه امام خمینی (ره) به گورباچف توجه بیشتری می کردند و برخی نیز بر این باورند که به طرز احمقانه ای به سمت غرب گرایش پیدا کرده اند.
سفیر ایران درباره موانع موجود در مسیر بهبود روابط اقتصادی بین دو کشور گفت: عدم شناخت صحیح از روسیه یکی از مشکلات اساسی است که در تضاد با تلاش های غرب برای جلوگیری از توسعه روابط دو طرفه قرار دارد. با وجود اینکه احترام خاصی برای نخبگان قائل هستم، اما معتقدم که این قشر هنوز شناخت عمیقی از روسیه و چین ندارد. جریانی با رویکرد غرب، به سرعت اخبار منفی درباره روابط ایران و روسیه را منتشر می کند. این مسئله ناشی از این است که منابع ما عمدتاً غربی هستند و ما زبان روسی را نمی دانیم، لذا به منابع اصلی رجوع نمی کنیم.
وی اضافه کرد: متاسفانه ما یک استراتژی تجاری و بازرگانی مشخص با روسیه نداشتیم، بخصوص در دوران اتحاد جماهیر شوروی که ارتباطات مردمی قطع شده بود. ارتباطات تجاری نیز غالباً در سطح دولتی برقرار می شد و تجار غیرمرتبطی که به دلیل سایر اهداف به روسیه رفته بودند، وارد بازار شدند. با این حال، شرایط کنونی اقتصادی روسیه، به ویژه پس از جنگ اوکراین، فرصتی برای ایران فراهم کرده است و نخبگان باید با درک این شرایط، به منافع اقتصادی توجه کنند.
جلالی اظهار داشت: دیگر موانع در روابط شامل ضعف زیرساخت هاست. به طور خاص، در زمینه حمل و نقل، کریدور شمالجنوب از سال ۲۰۲۳ به بهره برداری رسید و در آینده نزدیک ظرفیت آن به ۱۵ میلیون تن خواهد رسید. این کریدور به اتصال ایران و روسیه کمک کرده و سالانه ۹ میلیون تن کالا را جابجا خواهد کرد. در بخش غربی این کریدور، ۳ میلیون تن کالا از طریق جاده ای که از آذربایجان عبور می کند، منتقل خواهد شد و همچنین پروژه ریلی رشتآستارا در حال پیشرفت است که امیداست هر چه زودتر به اتمام برسد.
وی گفـت: به دلیل محدودیت های ژئوپلیتیکی روسیه، ایجاد کریدور شمالجنوب برای این کشور ضروری است و باید توجه داشته باشیم که اگر در این زمینه درنگ کنیم، ممکن است روس ها به دنبال کریدورهای دیگری بروند. این نکته ای است که نخبگان کشور باید درک کنند، چرا که راه اندازی کریدور شمالجنوب برای ما از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
این دیپلمات ایرانی همچنین به مشکلات بانکی در شرایط تحریمی اشاره کرد و افزود: در این راستا، کارگروه بانک های مرکزی دو کشور در تلاش اند تا مشکلات پیشین ناشی از تحریم ها را برطرف کنند. راهکارهای محرمانه بین دو کشور ایجاد شده و دیگر نیازی به بررسی سوئیفت برای تسهیل ارتباطات نیست. شبکه های «میر» و «شتاب» نیز در حال اتصال هستند و امیدواریم که تا سال ۲۰۲۵، شتاب بیشتری در روابط بانکی مشاهده کنیم.
وی در ادامه گفت: مانع چهارم به مسائل گمرگی مربوط می شود و باید ارتباطات گمرکی فراتر از صرفاً تولید اسناد باشد. امکانات گمرکی متناسب با نیازهای کشورهایی مانند روسیه باید ایجاد شود تا تسهیل در عبور کالاها صورت گیرد و همچنین باید به سمت دیجیتالی شدن گمرک حرکت کنیم.
سفیر ایران در پایان افزود: پنجمین مانع، مربوط به امکانات لجستیکی از جمله واگن ها، کامیون ها، کشتی ها و کانتینرها است. با رفع این موانع، قطعا روابط اقتصادی و حجم تجارت بین دو کشور به شکل چشمگیری افزایش خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی وزارت اقتصاد جمهوری اسلامی ایران، میزان سرمایه گذاری خارجی روسیه در صدر قرار دارد و در حوزه نفت، طبق توافقات، این کشور در طول چند سال آینده ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار سرمایه گذاری خواهد کرد که تا کنون بیش از ۲ میلیارد دلار آن بالفعل شده است.
جلالی گفت: داشتن تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، ۹۰ درصد تعرفه های گمرکی را برداشته و در این زمینه دولت باید بستری فراهم کند تا بخش خصوصی به میدان بیاید. چنانچه تجار و بازرگانان دیرتر عمل کنند، طرف های دیگر کشورها از این امکان بهره مند خواهند شد و باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده کنیم تا همکاری با این اتحادیه به عنوان تمرینی برای استانداردسازی کالاها و تقویت روابط با دیگر سازمان ها باشد.
وی همچنین به انتقال گاز روسیه از طریق ایران اشاره کرد و گفت که این موضوع نه تنها در گفتگوی اخیر رؤسای دو کشور مطرح گردید، بلکه در حال نهایی شدن است و امیدواریم مشکلات باقی مانده به زودی حل شود، به طوری که ایران بتواند با سوآپ گازی با روسیه، به یک هاب گازی در منطقه تبدیل شود.
