راهنمای رژیمی برای جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه
طبق گزارشهای منتشر شده توسط خبرآنلاین، سنگ کلیه به علت تجمع نمک و مواد معدنی در کلیهها شکل میگیرد. تحقیقات نشان میدهد که این عارضه در مردان نسبت به زنان شایعتر است و معمولاً در سنین بین 30 تا 50 سالگی بروز میکند. سنگهای کلیه میتوانند باعث درد شدید در ناحیه کمر، احساس تهوع، ادرار حاوی خون و در نهایت اختلالات در عملکرد کلیه شوند. عواملی نظیر کمبود مایعات، نوع تغذیه، سابقه خانوادگی سنگ کلیه، چاقی و برخی بیماریهای مزمن چون دیابت و عفونتهای مداوم ادراری میتوانند در ایجاد این مشکل نقش داشته باشند.
بر اساس گزارش ایسنا، سنگهای کلیه میتوانند از انواع مختلفی همچون سنگهای کلسیمی، اسید اوریکی، استروویتی یا سیستینی تشکیل شوند؛ که از میان آنها، سنگهای کلسیمی، به ویژه کلسیم اگزالات، شیوع بیشتری دارند. رعایت یک رژیم غذایی مناسب میتواند از تشکیل سنگهای جدید جلوگیری کند یا احتمال بروز آنها را کاهش دهد.
راهنمای تغذیهای برای پیشگیری و مدیریت سنگ کلیه
نوشیدن آب میتواند به کاهش غلظت مواد تشکیلدهنده سنگها کمک کرده و بنابراین خطر بروز سنگ کلیه را کاهش دهد. حداقل باید ۲ تا ۲.۵ لیتر یا حدود ۱۰ فنجان مایعات در روز مصرف شود تا رنگ ادرار به کمرنگ یا سفید تغییر کند. دستکم نیمی از این مقدار باید از آب تامین گردد. لازم است که در هر وعده غذایی، بین وعدهها، هنگام خواب و در نیمهشب، یک لیوان مایعات، به ویژه آب، مصرف شود. در شرایطی که تعریق بدنی به خاطر ورزش شدید یا دماهای گرم یا خشک زیاد باشد، باید میزان مصرف مایعات به ۳ لیتر در روز افزایش یابد.
کاهش مصرف نمک نیز میتواند به روشهای مؤثر در جلوگیری از سنگ کلیه کمک کند؛ چرا که نمک با افزایش کلسیم در ادرار، احتمال بروز سنگ را افزایش میدهد. باید از نوشیدنیها و غذاهای فرآوری شده وکنسروی، تنقلات شور و پرنمک دوری کرد. علاوه بر این، استفاده از ادویههای معطر و سبزیجات تازه به جای نمک و اضافه کردن لیموترش نیز میتواند باعث کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی شود.
اجتناب از غذاهایی که حاوی اگزالات بالایی هستند نیز میتواند به کاهش خطر بروز سنگ کلیه کمک کند. برخی میوهها و سبزیجات شامل مقادیر قابل توجهی اگزالات میباشند که میتواند به تشکیل سنگهای کلسیم اگزالات منجر شود. در این میان، سنجد، اسفناج، چغندر، بادمجان، سیبزمینی، کرفس، ترهفرنگی، آجیل، کره بادامزمینی، چای سیاه قوی، شکلات، کاکائو و سس سویا از جمله این مواد غذایی هستند.
برخلاف باور رایج، حذف کلسیم از رژیم غذایی نمیتواند مفید باشد و در حقیقت خطر تشکیل سنگ را افزایش میدهد. کلسیم با اگزالاتهای موجود در غذاها پیوند میخورد و از تشکیل سنگهای اگزالاتی جلوگیری میکند. به همین دلیل، بهتر است در هر وعده غذایی از منابع حاوی کلسیم همچون لبنیات کمچرب و کمنمک استفاده شود و از مصرف مکملهای کلسیم بدون مشورت پزشک خودداری گردد.
به گزارش اداره بهبود تغذیه وزارت بهداشت، کاهش میزان مصرف پروتئینهای حیوانی، مانند گوشت قرمز، مرغ و ماهی، میتواند باعث افزایش اسید اوریک در ادرار و کاهش PH آن شود که به نوبه خود، احتمال بروز سنگهای کلیه، به ویژه سنگهای اسید اوریکی را افزایش میدهد. توصیه میشود که پروتئینهای حیوانی به صورت متعادل مصرف شوند و بخشی از آنها با پروتئینهای گیاهی، نظیر حبوبات، جایگزین گردد.
میوهها و سبزیجات منبع غنی از پتاسیم، سیترات، منیزیم و فیبر هستند که میتوانند خطر تشکیل سنگ کلیه را کاهش دهند. مرکبات و لیموترش به خاطر دارا بودن سطوح بالای سیترات از تشکیل سنگهای کلسیمی جلوگیری میکنند. همچنین، توصیه میشود از مصرف مکملهای حاوی ویتامین C با دوز بالا خودداری نمود، چون دوزهای بالا میتواند سطح اگزالات ادرار را افزایش دهد.
۲۳۳۲۳۶
