اگر پاهایتان بیدلیل ورم میکند، این هشدار را جدی بگیرید
تورم پاها همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست، اما در برخی موارد میتواند زنگ خطری برای مشکلات قلبی، کلیوی یا اختلالات گردش خون باشد.
تورم پاها که در پزشکی به آن ادم گفته میشود، معمولا زمانی رخ میدهد که مقداری از مایع در بافتهای بدن، به ویژه در قسمتهای پایین پا، تجمع پیدا میکند. این مشکل گاهی موقتی و بی خطر است، اما در بعضی موارد میتواند نشانه یک بیماری زمینهای باشد.
شناخت علت تورم اهمیت دارد؛ به ویژه اگر تورم جدید، مداوم، شدید یا همراه با علائم دیگری باشد.
ایستادن یا نشستن طولانی
ماندن طولانی مدت در یک وضعیت، به ویژه ایستادن، میتواند باعث تجمع مایع در قسمت پایین پاها و ایجاد تورم در مچ و ساق شود. نشستن طولانی نیز میتواند چنین اثری داشته باشد.
حرکت دادن پاها، راه رفتن کوتاه در فواصل مختلف و پرهیز از بی تحرکی طولانی میتواند به کاهش این نوع تورم کمک کند. بالا قرار دادن پاها هنگام استراحت نیز در برخی افراد مفید است.
مصرف زیاد سدیم
مصرف زیاد نمک و سدیم میتواند باعث شود بدن آب بیشتری نگه دارد و در نتیجه ورم ایجاد شود. این مسئله به ویژه در افرادی که به فشار خون بالا یا برخی بیماریهای قلبی، کلیوی یا کبدی مبتلا هستند اهمیت بیشتری دارد.
برای بیشتر بزرگسالان، سازمان جهانی بهداشت مصرف کمتر از ۲۰۰۰ میلی گرم سدیم در روز، معادل کمتر از ۵ گرم نمک، را توصیه میکند.
مشکلات وریدی
یکی از علتهای شایع تورم پا، به ویژه در افراد میانسال و سالمند، نارسایی وریدی است. در این حالت بازگشت خون از پاها به سمت قلب به خوبی انجام نمیشود و ممکن است خون و مایع در قسمت پایین پا تجمع پیدا کند.
تورم ناشی از مشکلات وریدی معمولا با ایستادن طولانی بیشتر میشود و ممکن است با احساس سنگینی پا، درد یا تغییرات پوستی همراه باشد.
بارداری
در دوران بارداری، تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون و مایعات بدن میتواند باعث تورم، به ویژه در پاها و مچ پا، شود. تورم خفیف و تدریجی در این دوران شایع است، اما تورم ناگهانی یا شدید، به ویژه همراه با سردرد شدید، اختلالات بینایی یا افزایش فشار خون، نیازمند ارزیابی پزشکی است.
آسیب دیدگی
پیچ خوردگی، ضربه، کشیدگی عضلات یا شکستگی میتواند در محل آسیب باعث التهاب و تورم شود. در چنین شرایطی معمولا تورم بیشتر در همان ناحیه آسیب دیده دیده میشود و ممکن است با درد، کبودی یا محدودیت حرکت همراه باشد.
بیماریهای قلب، کلیه یا کبد
برخی بیماریهای قلبی، کلیوی و کبدی میتوانند تعادل مایعات بدن را مختل کنند و باعث تجمع مایع در پاها شوند.
در نارسایی قلبی، برای مثال، تورم هر دو پا ممکن است همراه با تنگی نفس، خستگی، افزایش وزن ناشی از تجمع مایع یا بدتر شدن تنگی نفس هنگام دراز کشیدن باشد.
تورم مداوم و بدون علت مشخص، به ویژه اگر به تدریج بیشتر شود، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
داروها
برخی داروها نیز میتوانند باعث ورم پا شوند. از جمله این داروها میتوان به بعضی داروهای مورد استفاده برای فشار خون، برخی داروهای هورمونی، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و بعضی داروهای دیگر اشاره کرد.
اگر تورم پس از شروع یک داروی جدید ایجاد شده است، بهتر است پیش از قطع یا تغییر دارو با پزشک یا داروساز مشورت شود.
عفونت یا التهاب
عفونت پوست و بافتهای نرم میتواند باعث تورم موضعی شود. در این حالت معمولا علائمی مانند قرمزی، گرمی پوست، درد و گاهی تب نیز دیده میشود.
تورم همراه با قرمزی و گرمی قابل توجه پوست یا درد رو به افزایش نیازمند ارزیابی پزشکی است.
چه زمانی تورم پا جدی است؟
تورم ناگهانی یک پا، به ویژه اگر همراه با درد، گرمی یا قرمزی باشد، میتواند نشانه لخته شدن خون در وریدهای عمقی باشد و باید سریع بررسی شود.
همچنین اگر تورم پا همراه با تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، سرگیجه یا احساس ضعف شدید باشد، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است؛ زیرا در مواردی لخته خون میتواند به ریه منتقل شده و آمبولی ریه ایجاد کند.
تورم پا همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست، اما اگر بدون علت مشخص ایجاد شود، مکرر باشد، ادامه پیدا کند یا با علائم دیگری همراه شود، بهتر است علت آن مشخص شود.
